Ministerstwo obrony Wielkiej Brytanii ogłosiło, że bojowe wozy rozpoznawcze Ajax osiągnęły wstępną gotowość operacyjną. Osiem lat później, niż pierwotnie planowano. Podsekretarz stanu w ministerstwie obrony Luke Pollard powiedział, że 50 pojazdów wraz z wyszkolonymi załogami jest gotowych do rozpoczęcia służby w terenie i realizowania postawionych zadań. Londyn może sformować jeden pełny batalion składający się z 27 wozów, rozpoczynając proces zastępowania wysłużonych CVR(T) – Combat Vehicle Reconnaissance (Tracked) – które weszły do służby w 1971 roku.

Resort zapewnia, że teoretycznie Wielka Brytania mogłaby już teraz wysłać do walki 163 pojazdy w standardzie Capability Drop 3. Mają one stanowić „grot włóczni” sił brytyjskich i służyć do prowadzenia dogłębnego rozpoznania pozycji wroga. Londyn zapewnia, że do końca roku przekazanych wojsku ma być łącznie 180 wozów. W 2026 roku British Army ma otrzymać 110 wozów, zaś do końca 2028 roku wszystkie zamówione 589 egzemplarze mają znaleźć się u odbiorcy.

Zanim Ajaksy uzyskały wstępną zdolność operacyjną, przeszły wieloletnie, rygorystyczne testy w skrajnych warunkach klimatycznych. W tym czasie przejechały ponad 42 tysiące kilometrów i oddały ponad 20 tysięcy strzałów z działa kalibru 40 milimetrów, w tym w ruchu. Ajaksy to pierwsze nowe pojazdy opancerzone w służbie brytyjskich wojsk lądowych od prawie trzydziestu lat.

Jeśli już wszystko będzie szło bezproblemowo, pełną zdolnością operacyjną będzie można się pochwalić do września 2029 roku. Prawdopodobnie jest jeszcze zbyt wcześnie, aby rozmyślać na poważnie o ewentualnych odbiorcach eksportowych, ale ministerstwo obrony podobno ma już negocjować z kilkoma chętnymi.

– Obronność jest motorem wzrostu, zaś Ajax przyczynia się nie tylko do rozwoju gospodarki południowej Walii, ale także do rozwoju całego łańcucha dostaw w Wielkiej Brytanii i między innymi dlatego badamy jego potencjał eksportowy – powiedział minister do spraw gotowości obronnej i przemysłu, Luke Pollard. – Ajax może pochwalić się możliwościami na światowym poziomie, a fakt, że dostawcy z całej Wielkiej Brytanii przekazali pojazd, który jest bezpieczny, skuteczny i prawdziwie nowatorski, doceniony zarówno przez sojuszników, jak i przeciwników, jest niezwykle ważnym kamieniem milowym.

Odkąd rozpoczęliśmy finansowanie Konfliktów przez Patronite i Buycoffee, serwis pozostał dzięki Waszej hojności wolny od reklam Google. Aby utrzymać ten stan rzeczy, potrzebujemy 2000 złotych miesięcznie.

Możecie nas wspierać przez Patronite.pl i przez Buycoffee.to.

Rozumiemy, że nie każdy może sobie pozwolić na to, by nas sponsorować, ale jeśli wspomożecie nas finansowo, obiecujemy, że Wasze pieniądze się nie zmarnują. Nasze comiesięczne podsumowania sytuacji finansowej możecie przeczytać tutaj.

STYCZEŃ BEZ REKLAM GOOGLE 87%

Nie wszystko jest jednak tak kolorowe jakby sobie tego życzył Londyn. Nadal utrzymują się problemy zdrowotne żołnierzy biorących udział w testach tych wozów. Około 310 wojskowych musiało przejść badania słuchu, a 17 z nich podobno przechodzi obecnie leczenie głuchoty. Żołnierze muszą teraz nosić podwójne ochronniki słuchu, aby zapobiec dalszym urazom. Problem z wibracjami i hałasem nie jest nowością i prześladuje Ajaksa od lat, państwowy ośrodek badawczy Defence Science and Technology Laboratory (DSTL) ostrzegał przed usterkami związanymi z wibracjami już w 2014 roku.

Ajax w zakładach w Merthyr Tydfil,
(ministerstwo obrony Wielkiej Brytanii)

Najnowsza odsłona problemu pojawiła się podczas testów wariantu transportowego Ares, pojazdu dowodzenia Athena i bojowego wozu rozpoznawczego Ajax przeprowadzonych w czerwcu i lipcu tego roku. The Telegraph poinformował, że „niewielką liczbę” żołnierzy przewieziono później do wojskowych ośrodków medycznych w celu oceny pod kątem zagrożeń związanych z hałasem i wibracjami. Pollard zaznaczył, że nie może ujawnić, ilu żołnierzy nadal ma problemy ze słuchem, ale zapewnił, że trudności już przezwyciężono i Ajax nie byłby dopuszczony do służby, gdyby było to niebezpieczne.

– Wszędzie, gdzie latem pojawiły się wątpliwości, zostały one zbadane przez zespół do spraw bezpieczeństwa i nie stwierdzono żadnych uchybień systemowych. Wszystkie pojazdy opancerzone wytwarzają hałas i wibracje, ale stale dbamy o to, aby nie przekraczały one dopuszczalnych limitów – powiedział rzecznik ministerstwa dla The Telegraph.

Historia rodziny wozów bojowych Ajax jest aż gęsta od kłopotów, które przez lata spędzały sen z powiek brytyjskich urzędników ministerialnych, planistów wojskowych i samych żołnierzy. Były sekretarz obrony Wielkiej Brytanii Ben Wallace stwierdził we wrześniu, że Londyn powinien był zdecydować się na CV90, a nie nadal stawiać na Ajaxy. Opisał ten wóz jako przykład tego, jak rozbieżność między niezdecydowaniem a możliwościami może prowadzić do marnotrawstwa pieniędzy i powstania luk operacyjnych. W niegodnym pozazdroszczenia położeniu znalazł się wówczas producent pojazdów General Dynamics UK. Jednak mimo tych słów, program, który jeszcze niedawno wydawał się znajdować w ślepym zaułku, pomału szedł do przodu.

163 pojazdy zostały formalnie przyjęte do służby. Pierwsze dostarczono w styczniu 2025 roku do Królewskiego Korpusu Pancernego i Królewskiej Artylerii – po ośmioletnim opóźnieniu i z bagażem porażek w postaci przekroczo­nych kosztów programu. Wozy dostarczono do trzech kluczowych garnizonów: Królewskich Huzarów Królowej w Tidworth, Lansjerów Królewskich w Catterick i Ośrodka Walki Manewrowej (CMC) w Bovingtonie. Ajax może osiągnąć pełną gotowość operacyjną już w 2026 roku.

Co więcej, na tegorocznych targach DSEI w Londynie General Dynamics pokazało dwa nowe warianty Ajaksa. Pierwszy to bojowy wóz piechoty Aegis (Egida, w mitologii greckiej tarcza boga Zeusa). Załogę będzie stanowić trzech żołnierzy (dowódca, działonowy, kierowca) i maksymalnie ośmiu żołnierzy desantu. Uzbrojenie, którym pozostanie armata kalibru 40 milimetrów, osadzono w bezzałogowej wieży. Drugim jest Ajax Blackjax, będący demonstratorem technologii wozu nowej generacji, który pozwalał będzie na adaptację nowych rozwiązań i ich testowanie.

Powstanie tych wariantów, podobnie jak prezentacja Ajaksa na wrześniowych targach MSPO 2025 w Kielcach, mają za zadanie zwrócić na siebie użytkowników zza granicy. Na potrzeby brytyjskiego wojska powstanie 589 wozów. Z tej liczby 245 będzie reprezentować wariant rozpoznawczy Ajax. Powstaną ponadto 93 transportery opancerzone Ares, 112 wozów dowodzenia i kontroli Athena, 34 wozy obserwacyjne Ares, 51 wozów rozpoznania inżynie­ryj­nego Argus, 38 wozów zabezpieczenia technicznego Atlas i 50 wozów remontowych Apollo.

Major C Bradford / UK MOD © Crown copyright 2024