Według ustaleń serwisu USNI News amerykańska marynarka wojenna wybrała – spośród 20 przesłanych propozycji – siedem przedsiębiorstw, które opracują i dostarczą prototyp bezzałogowego okrętu nawodnego. Jednostki klasyfikowane jako Medium Unmanned Surface Vessel (MUSV) pozyskiwane są w miejsce anulowanego w marcu postępowania Modular Attack Surface Craft (MASC).
O MASC pisaliśmy w lipcu ubiegłego roku. Wówczas US Navy określiła wymagania dla przyszłych modułowych bezzałogowych okrętów bojowych. Postępowanie przewidywało dostawę trzech typów jednostek o różnych rozmiarach. Pierwsze prototypy trafić do odbiorcy w ciągu 18 miesięcy od podpisania umowy. Wspólną cechą wszystkich wariantów USV będą kontenerowe moduły uzbrojenia.
Uruchomienie postępowania MASC było efektem przesłanego w 2023 roku przez Dowództwo Systemów Marynarki Wojennej (NAVSEA) zapytania do przedstawicieli przemysłu stoczniowego dotyczącego oceny wykonalności projektu dużych okrętów bezzałogowych w ramach programu LUSV (Large Unmanned Surface Vessel). Zapytanie miało przede wszystkim pomóc dookreślić wymagania, które muszą spełniać przyszłe jednostki.
Wówczas NAVSEA uważało, że LUSV‑y mają być stosunkowo tanimi i dużymi okrętami zdolnymi do operowania przez wiele tygodni w różnych rejonach świata. Platforma ma współpracować z lotniskowcowymi grupami uderzeniowymi, ekspedycyjnymi grupami uderzeniowymi oraz okrętowymi grupami zadaniowymi i pojedynczymi jednostkami załogowymi US Navy.
Bezzałogowiec Sea Hunter podczas ćwiczeń RIMPAC 2022.
(US Navy / Mass Communication Specialist 3rd Class Aleksandr Freutel)
Ostatecznie w marcu bieżącego roku anulowano program MASC. W jego miejsce uruchomiono coś w rodzaju „rynku” średnich bezzałogowych jednostek nawodnych. Decyzja ma przyspieszyć wprowadzanie do floty gotowych, dojrzałych platform, które można szybko przetestować na wodzie i skierować do produkcji, bez długiego etapu testów prototypów.
Pierwszą edycję otwarto jeszcze w momencie ogłoszenia nowego postępowania, a zainteresowane firmy przedstawiły plany biznesowe, produkcyjne, projektowe i testowe. Próby morskie mają zakończyć się do końca bieżącego roku budżetowego (do 30 września), natomiast dostawa pierwszej jednostki produkcyjnej planowana jest na rok budżetowy 2027. Teraz spośród 20 zgłoszonych przedsiębiorstw i projektów US Navy wybrała siedem projektów, które w największym stopniu będą spełniać potrzeby i założenia postawione przez decydentów.
Utrzymanie Konfliktów jako serwisu wolnego od reklam Google to dla nas priorytet. Dzięki Waszemu wsparciu z Patronite i BuyCoffee udało się to do tej pory i chcielibyśmy, aby tak zostało.
Żeby działać bez reklam Google, potrzebujemy 2000 złotych miesięcznie. To próg, który pozwala nam skupić się na pracy. Jeśli chcecie dorzucić swoją cegiełkę, możecie zrobić to przez Patronite.pl lub Buycoffee.to.
Nie spodziewamy się, że każdy będzie nas wspierał finansowo. Ale jeśli zdecydujecie się pomóc, zadbamy o to, by każda złotówka realnie pracowała na rozwój serwisu.
Nasze comiesięczne raporty finansowe możecie przeczytać tutaj.
– Marynarka wojenna wybrała siedmiu uczestników rynku średnich bezzałogowych jednostek nawodnych, którzy przeszli do kolejnej fazy: oceny prototypu – powiedział kapitan Ron Flanders, oficer prasowy US Navy. – Wybrani partnerzy muszą pomyślnie ukończyć testy na morzu, aby udowodnić dojrzałość swoich systemów. Po udanych próbach na morzu przed październikiem 2026 roku marynarka planuje współpracę z branżą, aby jednostki były dostępne do leasingu lub zakupu w roku budżetowym 2027.
Podstawowe wymagania określone przez US Navy zakładają, że MUSV będzie zdolny do pokonania około 2500 mil morskich z prędkością 25 węzłów przy stanie morza 4, przewożąc ładunek o masie do 25 ton. Ładunek mają stanowić co najmniej dwa kontenery 40-stopowe (12 metrów) – z uzbrojeniem lub innym wyposażeniem misji – i działać autonomicznie. Wykonawca musi być w stanie dostarczyć sprawną jednostkę w roku fiskalnym 2027. Firmy, których prototyp spełni określone wymagania, otrzymają po 15 milionów dolarów i będą mogły przejść do dalszej produkcji bezzałogowców.
Amerykańskie USV Ranger (na pierwszym planie) i Mariner podczas przejścia przez Pacyfik we wrześniu 2023 roku.
(US Navy / Mass Communication Specialist 2nd Class Jesse Monford)
Wymóg przenoszenia kontenerów misyjnych stanowi spadek po wcześniejszym programie MASC. Postępowanie zakładało, że głównym orężem każdej jednostki będą kontenerowe moduły uzbrojenia. Najmniejsza platforma ma przenosić pojedyncze kontenery 20-stopowe Conex, natomiast największa – cztery lub więcej kontenerów o długości 40 stóp. Przykładem skonteneryzowanego modułu uzbrojenia o takich rozmiarach jest Mark 70 Payload Delivery System, który z powodzeniem testowano na prototypowych jednostkach ze wcześniejszego postępowania Ghost Fleet Overlord. Wówczas bezzałogowce odpaliły pociski przeciwlotnicze SM-6.
– Skonteneryzowane systemy generują siłę bojową szybko i na dużą skalę poprzez umieszczanie ładunków kontenerowych na dowolnej realnej platformie: fregatach, okrętach bojowych Littoral Combat Ships, jednostkach pomocniczych, systemach bezzałogowych i statkach komercyjnych – tłumaczył w kwietniu admirał Daryl Caudle, szef operacji morskich US Navy. – Docelowo flota może szybko rekonfigurować, integrować i wykorzystywać zdolności bojowe bez konieczności przeprojektowywania, opóźnień i uzależnienia od konkretnych klas okrętów.
Amerykański USV Ranger podczas ćwiczeń RIMPAC 2022. Na rufie dobrze widoczne kontenerowe moduły misji.
(US Navy / Mass Communication Specialist 1st Class Tyler R. Fraser)
W długoterminowym planie budowy okrętów US Navy zapowiedziała zakup nawet 36 średnich bezzałogowych jednostek nawodnych MUSV w roku budżetowym 2026, przeznaczając na ten cel 5 miliardów dolarów. Zamówienie ma być realizowane za pomocą innych uprawnień transakcyjnych (odpowiednik polskiej pilnej potrzeby operacyjnej), co pozwala ominąć część standardowych procedur zakupowych. Nowy model zakłada, że rząd nie będzie finansował projektowania ani budowy prototypów na zamówienie, a stocznie otrzymają płatność wyłącznie za udokumentowane sukcesy operacyjne.
US Navy uznała okręty bezzałogowe za obszar o strategicznym znaczeniu. W 2018 roku uruchomiono program „Floty Duchów” (Ghost Fleet Overlord). Miał on na celu opracowanie jednostek, które realizowałyby postawione zadania skrycie, bez załóg i były sterowane zdalnie z dużej odległości. Okręty autonomiczne mają przejąć realizację niebezpiecznych i czasochłonnych zadań, które wcześniej wykonywane były przez załogowe jednostki pływające.
Obecnie testy prowadzone w ramach programu są realizowane na kilku bezzałogowcach. Dwa – USV Ranger i USV Nomad – to dawne statki cywilne, zaadaptowane do nowej funkcji. W ostatnich latach dołączyły do nich podobne jednostki: Mariner i Vanguard. Wybudowano je od postaw na bazie wniosków z eksploatacji poprzednich bezzałogowców. Oprócz tego testowane są trimarany Sea Hawk i Sea Hunter, a w ostatnich miesiącach testy rozpoczął zupełnie nowy, całkowicie bezzałogowy Defiant (No Manning Required Ship – NOMARS).
