W drugiej połowie marca serwis Africa Intelligence, zajmujący się analizą sytuacji politycznej, gospodarczej i militarnej państw afrykańskich, poinformował, że siły powietrzne Togo wzbogaciły się o śmigłowce polskiej produkcji: W-3 Sokół i Mi-2 Plus. W ostatnim czasie na lotnisku w Lomé, stolicy kraju, sfotografowano jeden egzemplarz W-3, co może potwierdzać te doniesienia.

Geolokalizacja zdjęcia faktycznie potwierdza, że śmigłowiec znajduje się w wojskowej części portu lotniczego w Lomé. W dniu publikacji zdjęcia wysłaliśmy zapytanie do ministerstwa obrony Togo z prośbą o potwierdzenie czy śmigłowce W-3 Sokół i Mi-2 Plus faktycznie zostały pozyskane na potrzeby lotnictwa wojskowego. Niestety nie otrzymaliśmy odpowiedzi ani na pierwsze zapytanie, ani na ponowioną prośbę.

Niemniej zdjęcie potwierdza, że Togo przejęło przynajmniej jeden z dwóch śmigłowców W-3A Sokół, wyprodukowanych w 2006 roku pierwotnie dla sił powietrznych Iraku.

W 2004 roku dla irackich sił powietrznych zostało zamówionych 20 Sokołów. Kontrakt jednak anulowano i dwa pierwsze egzemplarze wyprodukowane w 2006 roku dla Iraku przez wiele lat pozostawały na terenie zakładów. Zgodnie z zamówieniem powstały w wariancie z kabiną pasażerską dostosowaną do przewozu sześciu VIP-ów. maszyny planowano odsprzedać kanadyjskiej firmie Helifor Industries zajmującej się wycinką lasów, ale kontrakt nie doszedł do skutku.

Jednak gwoli przypomnienia: udało się ustalić, że Togo przejęło cztery śmigłowce wielozadaniowe wyprodukowane przez polskie zakłady PZL-Świdnik – dwa egzemplarze W-3A Sokół i przynajmniej dwa Mi-2 Plus. Dzięki analizie ogólnodostępnych źródeł (OSINT, a po polsku biały wywiad) udało się ustalić, że w przypadku Sokołów chodzi o egzemplarze o numerach fabrycznych 370912 i 370914.

Utrzymanie Konfliktów jako serwisu wolnego od reklam Google to dla nas priorytet. Dzięki Waszemu wsparciu z Patronite i BuyCoffee udało się to do tej pory i chcielibyśmy, aby tak zostało.

Żeby działać bez reklam Google, potrzebujemy 2000 złotych miesięcznie. To próg, który pozwala nam skupić się na pracy. Jeśli chcecie dorzucić swoją cegiełkę, możecie zrobić to przez Patronite.pl lub Buycoffee.to.

Nie spodziewamy się, że każdy będzie nas wspierał finansowo. Ale jeśli zdecydujecie się pomóc, zadbamy o to, by każda złotówka realnie pracowała na rozwój serwisu.

Nasze comiesięczne raporty finansowe możecie przeczytać tutaj.

CZERWIEC BEZ REKLAM GOOGLE 63%

Egzemplarz 370914 w togijskiej służbie otrzymał rejestrację 5V-MPC. Jego przekazanie nastąpiło najprawdopodobniej w lutym. W podobnym terminie przekazano 370912, ale nie ma dostępnych informacji na temat znaków rejestracyjnych nadanych w Togo.

Jednak w przypadku tej maszyny wiemy trochę więcej o tym, co działo się z nią przed ostatecznym przekazaniem. W lipcu ubiegłego roku śmigłowcowi nadano znaki rejestracyjne SP-PLE, co najpewniej wiązało się z oblotem po długim postoju. Najpewniej ta sama procedura dotyczyła bliźniaczego egzemplarza.

Para Sokołów wyprodukowanych dla Iraku.
(MAx 92, Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported)

Wciąż nie ma informacji o tym, czy i jaką rejestrację nadał drugiej maszynie Urząd Lotnictwa Cywilnego. W rejestrze znaki „SP-Pxx” nadawane są maszynom prototypowym lub doświadczalnym, co mogło oznaczać tymczasową rejestrację na czas prób w locie. W tym miejscu przypomnimy też naszą monografię Sokoła: W-3 Sokół. Polskie ambicje w trudnych czasach.

Ciekawiej jest w przypadku śmigłowców Mi-2 Plus. Jest to głęboka modernizacja Mi-2 opracowana na początku lat tego tysiąclecia przez PZL-Świdnik. W porównaniu do oryginału nową wersję wyposażono w mocniejsze silniki GTD-350W2 o mocy 435 koni mechanicznych, nowe laminowane łopaty wirnika oraz zmodernizowaną awionikę opartą na rozwiązaniach firm Honeywell i Garmin.

Zmodernizowane maszyny trafiły do głównie Lotniczego Pogotowia Ratunkowego, gdzie służyły w latach 2003–2011, zanim zostały zastąpione przez Eurocoptery EC135. Kilka Mi-2 Plus było wykorzystywanych lotnictwo Policji i podmioty prywatne.

Mi-2 Plus SP-WXO w barwach Lotniczego Pogotowia Ratunkowego.
(Lukas skywalker, GNU Free Documentation License, Version 1.2)

Analizując dane z serwisu Rotorspot udało się ustalić, że Togo przejęło przynajmniej dwa Mi-2 Plus. Mowa o egzemplarzach noszących wcześniej znaki rejestracyjne SP-ZXE i SP-WXO. Obie maszyny były eksploatowane przez Lotnicze Pogotowie Ratunkowe, a po zakończeniu służby trafiły do prywatnej firmy Heliseco, zachowując dotychczasowe znaki rejestracyjne. Ostatnie publicznie dostępne zdjęcia obu egzemplarzy z 2023 roku wskazują, że w tym czasie nadal pozostawały w stanie lotnym.

Lotnictwo Togo jest niewielkie. Według raportu World Air Forces 2026 trzon floty stanowią cztery śmigłowce transportowe Mi-8 i dwa szturmowe Mi-35. Do tego dochodzą cztery francuskie lekkie śmigłowce Aérospatiale Gazelle. W przeszłości Togo używało garstki odrzutowych samolotów szkolno-bojowych Aermacchi MB-326 i Alpha Jet, ale te wycofano i zmagazynowano.

W służbie pozostaje jedynie para francuskich samolotów turbośmigłowych TB-30 Epsilon oraz dwa samoloty transportowe: King Air 200 i ATR 72. W 2022 roku Togo pozyskało zestaw tureckich bezzałogowców Bayraktar TB2 składający się z nieokreślonej liczby maszyn.

W przypadku pary Epsilonów wiadomo, że w połowie kwietnia Togo podpisało z Embraerem umowę o wartości 70 milionów euro na zakup czterech lekkich samolotów szturmowych A-29 Super Tucano. Dostawy mają zostać zrealizowane do końca tego roku, zaś maszyny mają wesprzeć operacje przeciwko rebeliantom i islamistycznym bojówkom.

Ministerstwo Obrony Narodowej via Wikimedia Commons