Szwedzka agencja zamówień obronnych Försvarets materielverk (FMV) poinformowała, że sześć państw Sojuszu Północnoatlantyckiego zawarło porozumienie w sprawie przyszłego wspólnego zakupu bojowych wozów piechoty CV90. Umowę sygnowały Estonia, Finlandia, Litwa, Holandia, Norwegia i Szwecja. Dokument ten będzie stanowił podstawę wspólnej oceny przyszłego zakupu i poprawi koordynację prac nad rozwojem CV90.
Nie ujawniono szczegółów zawartych w dokumencie, ale wiadomo, że nie ma on mocy prawnie wiążącej i nie zobowiązuje sygnatariuszy do nabycia CV90. Ma on na celu zacieśnienie współpracy między uczestnikami programu i usprawnienie procedur przyszłych zakupów. Państwa dążyć będą do obniżenia kosztów, zapewnienia optymalnych dostaw i poprawy efektywności utrzymania wozów w służbie. Od zakupu oczekuje się wzmocnienia gotowości bojowej, potencjału odstraszania i wzrostu poziomu interoperacyjności zarówno w ramach NATO, jak i w regionie.
W kwietniu premier Szwecji Ulf Kristersson ogłosił, że Finlandia, Szwecja, Norwegia i Litwa badają możliwość wspólnego zakupu bojowych wozów piechoty. Wówczas wiedzieliśmy tyle, że zamówienie ma opiewać na co najmniej kilkaset pojazdów. Wspólne zakupy miały odzwierciedlać zaangażowanie regionu we wzmacnianie obronności i pogłębianie współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa.
CV9040 w wariancie przeciwlotniczym (Luftvärnskanonvagn).
(BS from P18, Creative Commons Attribution-Share Alike 2.5 Generic)
– To ważny krok w pracach nad wspólnym zakupem dodatkowych CV90 – podkreśliła Eva Hagwall, pełniąca obowiązki dyrektora do spraw wyposażenia w FMV. – Wspólny zakup poprawia możliwości współpracy międzynarodowej pomiędzy siłami zbrojnymi poszczególnych państw, zarówno pod względem obsługi w czasie służby, jak i pod względem długoterminowego rozwoju platformy.
Do tej pory porozumienie nie straciło nic ze swojej tajemniczości. Nie wiemy więc, czy kupione zostaną wozy na najnowszym podwoziu Mk IV, których odbiorcami zostaną nasi południowi sąsiedzi, Czesi i Słowacy. Jest jeszcze możliwość zamówienia starszej wersji Mk IIIC, która jest w ostatnim czasie najpopularniejsza. Wiemy jednak, iż kiedy już dojdzie do zakupu, wozy będą w zbliżonym standardzie, co sugeruje pozyskanie jednego podwozia dla wszystkich uczestników.
Odkąd rozpoczęliśmy finansowanie Konfliktów przez Patronite i Buycoffee, serwis pozostał dzięki Waszej hojności wolny od reklam Google. Aby utrzymać ten stan rzeczy, potrzebujemy 2000 złotych miesięcznie.
Możecie nas wspierać przez Patronite.pl i przez Buycoffee.to.
Rozumiemy, że nie każdy może sobie pozwolić na to, by nas sponsorować, ale jeśli wspomożecie nas finansowo, obiecujemy, że Wasze pieniądze się nie zmarnują. Nasze comiesięczne podsumowania sytuacji finansowej możecie przeczytać tutaj.
Poszczególne odmiany narodowe będą jednak nieznacznie się różnić. Państwa będą mogły zdecydować o niektórych podsystemach, w tym łączności, czy też odnośnie do kamuflażu. Największą zagwozdką pozostają nie to, jak dane siły zbrojne będą dostosowywać wozy do lokalnych wymagań, ale to, ile pojazdów faktycznie będzie zamówionych i czy gra jest warta świeczki.
Jako na ciekawostkę, a nie realną możliwość dołączenia do programu zakupu, należy spojrzeć na brytyjskie związki z programem. CV90 to rodzina pojazdów bojowych opracowana przez BAE Systems Land Systems Hägglunds (dawniej Alvis Hägglunds) i Saab Bofors Dynamics. We wrześniu były sekretarz obrony Wielkiej Brytanii Ben Wallace stwierdził, że Londyn powinien był zdecydować się na CV90, a nie nadal stawiać na Ajaxy. Z pewnością brytyjski program jest tak daleko posunięty, że nic nie spowoduje jego zarzucenia (jeśli nie stało się to do tej pory) i nie doprowadzi do podpisania umowy na CV90. Jednak z czysto teoretycznego punktu widzenia rozwiązanie to byłoby bardzo ciekawe.
Holenderski CV9035NL na litewskim poligonie w Podbrodziu.
(US Army / Markus Rauchenberger)
Obecnie porozumienie wskazuje jedynie na nieostre kilkaset sztuk, które mają być niejako domówione przez państwa umawiające się. Według BAE Systems zamówienie może sięgnąć około 600 pojazdów. Do tej pory kupiono ponad 1900 wozów wszystkich wersji i odmian dla dziesięciu użytkowników. Liczba wyprodukowanych pojazdów świadczy o skali planowanego zamówienia. Jak to się przedstawia w przypadku konkretnych użytkowników? Na początek należy zauważyć, że wśród szóstki wspaniałych nie ma Duńczyków, którzy są jednym z ważniejszych państw dysponujących CV90.
Kogo więc mamy w tym gronie? Litwa zdecydowała się na zakup szwedzkich wozów bojowych w październiku 2024 roku. Wówczas generał Raimundas Vaikšnoras, dowódca litewskich sił zbrojnych, poinformował o wyborze CV90 jako wsparcia dla Leopardów 2A8. 18 grudnia 2024 roku ministerka obrony Dovilė Šakalienė odbyła pierwsze spotkanie z przedstawicielami szwedzkiej spółki. CV90 trafią do uzbrojenia dwóch batalionów, będzie ich więc około 90. Możliwe są kolejne zamówienia, które zwiększą liczbę pojazdów do 150 (zależnie od roli, jaką przypisze się im na polu walki).
Szwedzkie wojska lądowe mają ponad 500 egzemplarzy w różnych wariantach, w tym wozu zabezpieczenia technicznego, obserwacyjnym, dowódczym, moździerza samobieżnego i obrony przeciwlotniczej. Sztokholm pozyskuje obecnie bwp CV9035 Mk IIIC, które mają zastąpić CV9040 przekazane Ukrainie. Zmodernizowane pojazdy charakteryzują się nową konstrukcją wieży i „znacznymi ulepszeniami ergonomii” dla załogi. Warto zauważyć, że szwedzkie wojska lądowe dokonały wolty, wybierając uzbrojenie w postaci 35 milimetrowej armaty automatycznej Bushmaster III. Do tej pory standardem dla szwedzkich CV9040 była armata Boforsa kalibru 40 milimetrów.
W grudniu ubiegłego roku Dania i Szwecja podpisały z BAE Systems umowę o wartości 25 miliardów koron szwedzkich na zakup 205 CV9035 Mk IIIC. Dania otrzyma większość pojazdów – w sumie 115 – w latach 2026–2029, co zwiększy flotę do 159. Dołączą one do wykorzystywanych od niemal dwóch dekad CV9035DK Mk III, które przechodzą modernizację w średnim okresie życia. Szwecja nabędzie 50, aby zastąpić pojazdy dostarczone Ukrainie, podczas gdy pozostałe 40 trafi do Kijowa.
Norwegia dysponuje flotą 144 CV9030N z armatą Bushmaster II kalibru 30 milimetrów. W 2022 roku Oslo zawarło umowę o wsparciu eksploatacji tych wozów, co ma gwarantować utrzymanie w linii przez długi czas i stałe unowocześnianie. Nowe zamówienie ma dotyczyć osiemdziesięciu wozów.
Finlandia posiada 102 CV9030FIN z armatą Bushmaster II i rosyjskim karabinem maszynowym PKMT kalibru 7,62 milimetra. W 2021 roku Helsinki podpisały kontrakt na modernizację CV90 o równowartości 128 milionów złotych. Zapewni to przedłużenie okresu eksploatacji niemal do końca czwartej dekady. BAE Systems zapewniło wówczas, że modernizacja potrwa do 2026 roku. Fińskie wojska lądowe mają w uzbrojeniu 110 BMP-2, które należy zastąpić nowymi pojazdami, więc można oczekiwać kolejnych zamówień.
Szwedzkie pojazdy nie są też obce Estonii, któa pod koniec 2014 roku kupiła 44 używane CV9035NL od Holandii. Trafiły one do jednego batalionu Maavägi (estońskich wojsk lądowych). W sierpniu minister obrony Estonii Hanno Pevkur ogłosił, że pojazdy pomału zaczynają osiągać resurs. Batalion zmechanizowany 1. Brygady Piechoty otrzyma prawdopodobnie nowe wozy, a wybór CV90 wydaje się logiczny z uwagi na to, że żołnierze je znają, a koszty logistyczne wprowadzenia do służby i utrzymania nie powinny być wysokie. Realizacja programu będzie wykraczać poza 2029 rok. O fiasku modernizacji estońskich CV90 pisaliśmy w osobnym artykule.
Zostają Holendrzy. Według Military Balance 2025 mają oni 113 CV9035NL, które poddawane są remontom i unowocześnieniom. Planuje się wymianę zużytych komponentów, w tym systemu zarządzania walką i kamer termowizyjnych, a także zastąpienie gąsienic stalowych gumowymi. Częścią modernizacji jest instalacja aktywnego systemu ochrony pojazdów Iron Fist na 92 wozach. W czerwcu 2024 roku holenderskie ministerstwo obrony zakupiło 15 systemów moździerzowych CV90 Mjölner przeznaczonych do integracji z podwoziami CV90. Mają zostać wprowadzone do uzbrojenia dopiero w 2028 roku. Niewykluczone, że również Holandia zdecyduje się na zakup dodatkowych wozów tej rodziny, szczególnie wówczas, gdy obecnie używane będą zbliżać się do kresu służby.
