Ahmed asz-Szara po raz kolejny ma swoje pięć minut. Jest pierwszym prezydentem Syrii od 1967 roku, który wystąpił przed Zgromadzeniem Ogólnym ONZ. Ten sukces nie oznacza jednak oczywiście, iż Syria jest wolna od problemów. Część sankcji nadal nie została zniesiona, rozmowy z Izraelem są w impasie, a planowana integracja Rożawy z resztą państwa napotyka istotne trudności.

Wizyta w Nowym Jorku jest przede wszystkim kolejnym symbolem powrotu Syrii do społecz­ności między­naro­do­wej. Była to również okazja do wygłoszenia przemowy przez tym­cza­so­wego prezydenta. Ta w retoryce nie odbiegała od tego, co słyszymy od wielu miesięcy. Polityk skrytykował poprzedni rząd, podkreślił również działania rządu w obszarach refor­mo­wa­nia państwa i wymierzania sprawiedliwości osobom odpowiedzialnym za zbrodnie poprzedniej władzy. Zademonstrował również solidarność z Gazą i wezwał do zniesienia pozostałych sankcji przeciwko Syrii.

Oprócz przemowy Szara wziął udział w spotkaniach z innymi przywódcami, między innymi z Wołodymyrem Zełenskim. Niestety nie wiemy wiele na temat przebiegu rozmów. Według ukraińskiego prezydenta tematami były współpraca i bezpieczeństwo. Biorąc pod uwagę interesy obu państw, prawdopodobnie poruszono zagadnienia rosyjskiej obecności w Syrii i handlu żywnością.

Minister spraw zagranicznych Asaad asz-Szibani spotkał się natomiast z Radosławem Sikorskim. Niewykluczone, że Polska w bliżej nieokreślonej przyszłości pójdzie śladem innych państw i przywróci placówkę w Damaszku. Poruszono również tematy związane z przemianami demokratycznymi i pomocą rozwojową. Najważniejszym spotkaniem najprawdopodobniej było to z Donaldem Trumpem, o którym jednak niewiele wiadomo.

Problemy w rozmowach z Izraelem i Stanami Zjednoczonymi

W Stanach Zjednoczonych obecnie trwa proces legislacyjny, którego celem jest zniesienie Caesar Act – pakietu sankcji przeciwko Syrii, dotyczącego między innymi sektora naftowego. Kongresmani są gotowi anulować obostrzenia pod pewnymi warunkami. Oprócz praw człowieka czy demokracji chodzi również o relacje z Izraelem, a Damaszek miałby się zobowiązać do utrzymania poprawnych relacji z Jerozolimą.

Warunek ten miał być powodem sprzeciwu syryjskich polityków. Jest to o tyle absurdalne, że obecnie Damaszek zachowuje dużą powściągliwość wobec izraelskich ataków na państwo. Zachowanie to wynika w sporej mierze z pragmatyzmu. Syria, podejmując walkę, mogłaby jedynie sobie zaszkodzić. Cały czas toczą się również negocjacje w sprawie umowy bezpieczeństwa między Izraelem a Syrią.

Odkąd rozpoczęliśmy finansowanie Konfliktów przez Patronite i Buycoffee, serwis pozostał dzięki Waszej hojności wolny od reklam Google. Aby utrzymać ten stan rzeczy, potrzebujemy 2000 złotych miesięcznie.

Możecie nas wspierać przez Patronite.pl i przez Buycoffee.to.

Rozumiemy, że nie każdy może sobie pozwolić na to, by nas sponsorować, ale jeśli wspomożecie nas finansowo, obiecujemy, że Wasze pieniądze się nie zmarnują. Nasze comiesięczne podsumowania sytuacji finansowej możecie przeczytać tutaj.

CZERWIEC BEZ REKLAM GOOGLE 63%

Negocjacje z Izraelem miały jednak natrafić na spore przeszkody. Ahmad asz-Szara zade­kla­ro­wał, że nie zgodzi się na żadne podziały wewnątrz kraju, co zapewne było nawiązaniem do kwestii druzyjskiej. Innym utrudnieniem mają być izraelskie ataki i regularne podważanie suwerenności Syrii. Szczegóły rozmów nie są w pełni znane. Według nieco starszych doniesień w grę ma wchodzić między innymi demilitaryzacja części terytoriów Syrii w zamian za wycofanie Cahalu z terytoriów zajętych w ciągu ostatnich miesięcy.

Prezydent Syrii na ten moment wyklucza dołączenie swojego kraju do tak zwanych Porozumień Abrahamowych, przede wszystkim z powodu wewnętrznego i międzynarodowego oburzenia wobec wydarzeń w Strefie Gazy. Inne zdanie ma Binjamin Netanjahu, według którego szansa na takie porozumienie będzie realna po pokonaniu Hamasu.

– To nie my stwarzamy problemy Izraelowi – powiedział Asz-Szara. – My boimy się Izraela, a nie odwrotnie.

Rozmowy z Kurdami trwają

Lista problemów w Syrii pozostaje długa. Oprócz kwestii As-Suwajdy i izraelskich ataków warto wymienić również integrację Rożawy z resztą kraju. Według wypowiedzi Asz-Szary sprzed tygodnia niewykluczone, że w przypadku porażki procesu integracyjnego Turcja może skłonić się ku przeprowadzeniu kolejnej operacji na terenach kontrolowanych przez Syryjskie Siły Demokratyczne. Syryjski prezydent twierdzi, że Turcy już planowali działania przeciwko SDF po upadku Asada, jednak zostali odwiedzeni od tego pomysłu przez Damaszek.

Według umowy podpisanej w marcu do końca roku ma dojść do integracji SDF z syryjskimi siłami zbrojnymi. Proces ma również dotknąć instytucji cywilnych. Umowa wywołała kontrowersje w środowiskach kurdyjskich. Tereny kontrolowane przez Rożawę obejmują również część obszarów zamieszkałych przez Arabów, którzy niekiedy ciążą w stronę Damaszku. Innym problemem jest niepokój mniejszości niearabskich wobec nowej władzy. Warto przypomnieć, że według tymczasowej konstytucji uchwalonej w marcu państwo nadal będzie Syryjską Republiką Arabską. Jednocześnie Asz-Szara nie planuje czynić Syrii federacją.

Kolejnym wyzwaniem są różnice ideologiczne. Wiele ugrupowań powiązanych z Rożawą jest związana z myślą lewicową, która znacząco różni się od konserwatyzmu Asz-Szary. Jednocześnie przyszłość demokracji w Syrii, do której obie strony wyrażają przywiązanie, nie jest pewna. Na początku swojej władzy Asz-Szara zapo­wie­dział, że zorganizowanie demokratycznych wyborów zajmie kilka lat. W tym roku odbyć mają się częściowo wolne wybory, w których jedna trzecia miejsc zostanie obsadzona przez nominatów wybranych bezpośrednio przez prezydenta. Jednocześnie cały czas dochodzi do starć między siłami powiązanymi z Damaszkiem a oddziałami SDF. Nie są to intensywne bitwy, jednak stanowią kolejne zagrożenie w procesie integracji.

Mimo wszystko rozmowy trwają, a dzisiaj przedstawiciel Rożawy poinformował, że stronom udało się sformować komitety techniczne. Jest to o tyle ważne, że wcześniej strona rządowa potrafiła zawiesić negocjacje, oskarżając SDF o próbę narzucenia zmian demograficznych i podejście skupione na podziałach. Wydaje się, że rozmowy powolnym tempem idą w dobrym kierunku, a działania Asz-Szary mają na celu wytworzenie nacisku. Do końca roku nie zostało jednak wiele czasu.

Ciężki proces budowy syryjskiej policji

Opisując zbrodnie w As-Suwajdzie i na syryjskim wybrzeżu, wspominaliśmy, że budowa profesjonalnych struktur wojskowych i policyjnych jest trudnym wyzwaniem, zwłaszcza w syryjskim kontekście. Krajem niedawno wstrząsnęła sprawa gwałtu na młodej kobiecie z muhafazy Latakia. Wracająca wieczorem do domu Rawan została zaczepiona przez dwóch mężczyzn na motocyklu, mających na sobie mundury policyjne. Kobieta została odurzona, a kilka godzin później znaleźli ją beduini. Badania potwierdziły, że doszło do gwałtu.

Śledztwo nadal się toczy, nie wiadomo nawet czy sprawcy naprawdę byli policjantami. Nie zmienia to faktu, że służby syryjskie nadal borykają się z szeregiem nadużyć. Pojawiły się między innymi oskarżenia o stosowanie tortur. Jednocześnie przestępczość w kraju nadal jest sporym problemem, a część zachowań ma tło etniczne lub religijne. Sprawa Rawan ma być pierwszym przypadkiem gwałtu badanym przez nowe władze syryjskie. Niestety z przyczyn kulturowych w państwach takich jak Syria przestępstwa seksualne rzadko są zgłaszane.

Jednym z głównych problemów policji w Syrii jest tkanka ludzka. Zarówno policjanci wywodzący się z dawnego reżimu, jak również nowi członkowie powiązani z ugrupowaniami opozycyjnymi nie są najlepszym materiałem na funkcjonariuszy. Mimo wszystko Syria mogłaby skorzystać ze wsparcia GCC, Unii Europejskiej lub ONZ w budowie struktur bezpieczeństwa.

Nie można jednak powiedzieć, że nic się nie dzieje. W samej Latakii niedawno powołano policję turystyczną, która w połowie ma składać się z kobiet. O odnowie turystyki w Syrii i problemach porwań w regionie Latakii wspominaliśmy w niedawno opublikowanym wywiadzie. Sektor ten jest obecnie w zalążku, obejmując przede wszystkim Syryjczyków i zagranicznych entuzjastów. Nie zmienia to faktu, że ze swoim wybrzeżem, miastami czy twierdzą Krak des Chevaliers kraj może szukać swoich szans w tej branży. Żeby do tego doszło, konieczne jest jednak zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa, jak również odpowiednia infrastruktura.

ZUMA Press Inc / Alamy Live News