Królewskie Kanadyjskie Siły Powietrzne wzbogaciły się o nowy typ samolotu – CT-157 Siskin II. Takie oznaczenie wybrano dla szwajcarskich Pilatusów PC-21, pozyskanych w ramach programu modernizacji systemu szkolenia lotniczego pod nazwą Future Aircrew Training (FAcT). Dwa pierwsze egzemplarze – z 19 zamówionych – zaprezentowano 17 września, tuż przed rozpoczęciem pokazów lotniczych AERO Gatineau-Ottawa.
Użytkowniczką Siskinów II będzie spółka SkyAlyne, która będzie realizowała kompleksowy program na zlecenie resortu obrony. PC-21 otrzymały tam oznaczenie CT-157 Siskin II. Pierwszy CT-157 został oblatany 2 marca i dostarczony Krajowi Klonowego Liścia w kwietniu. Dodatkowe maszyny tego typu będą pozyskane dla zespołu pokazowego Snowbirds.
– Jako nowoczesny samolot szkolno-treningowy przygotuje on kolejne pokolenie lotników, wyposażając ich w umiejętności, zdolność adaptacji i pewność siebie niezbędne do służby w kanadyjskich siłach powietrznych i kosmicznych – powiedziała dowódczyni kanadyjskiego lotnictwa, generał dywizji Jamie Speiser-Blanchet. – Dzięki temu duch oryginalnego Siskina będzie nadal dobrze służył Kanadzie w przyszłości.
Siskiny II zajmą miejsce używanych dotąd CT-156 Harvardów II. Nazwy nowemu samolotowi użyczył Armstrong Whitworth Siskin (siskin to po polsku czyż). W latach 20. i 30. ubiegłego wieku RCAF pozyskał wersję Mk. IIIA dla eskadr myśliwskich, a w 1929 roku trzy takie maszyny stały się pierwszym kanadyjskim zespołem pokazowym.
– Był to początek dumnej tradycji, którą dziś kontynuuje zespół Snowbirds – powiedziała Speiser-Blanchet. – Dziedzictwo to zbudowano nie tylko w oparciu o osiągi Siskina, ale także o jego rolę w przygotowaniu kanadyjskich lotników do wyzwań tamtych czasów, zadań niezwykle wymagających i unikatowych.
Jeśli kiedykolwiek się zastanawialiście, czy nas wspierać czy nie – teraz nadszedł moment na decyzję.
Od blisko dwóch lat utrzymujemy się głównie z Waszej hojności i zrezygnowaliśmy z reklam Google. Od kilku miesięcy nasze dochody nie zbliżają się do założonego progu i nasza „poduszka”, z której finansujemy wszystko poza podstawowymi kosztami utrzymania serwera i domeny, się kurczy.
W tym roku byliśmy w Berlinie na ILA i w Kielcach na MSPO. Na przyszły rok też mamy ambitne plany. Tymczasem koszty utrzymania serwisu idą w górę. Zależy nam aby Konflikty dalej były wolne od reklam Google, dlatego prosimy Was o wsparcie.
Jeśli chcecie dorzucić swoją cegiełkę, możecie zrobić to przez Patronite.pl lub Buycoffee.to.
SkyAlyne będzie też miała samoloty Grob 120TP (CT-102B Astra II), Beechcraft King Air 260 (CT-145E Expeditor II) i Dash 8-400 (CT-142Q Citadel) oraz śmigłowce H135 (CT-153 Juno). Na Astrach i Siskinach będą latali wszyscy przyszli piloci kanadyjskich wojsk lotniczych.
RCAF odebrał pierwsze dwa CT-102B we wrześniu 2025 roku, a w maju 2026 roku – pierwsze dwa śmigłowce Juno. Dostawa pierwszego z siedmiu CT-145E spodziewana jest w przyszłym roku. Jako ostatnie mają trafić do służby trzy CT-142Q, obecnie poddawane modyfikacjom przez PAL Aerospace.
Armstrong Whitworth Siskin.
(Canadian government)
CT-157 będzie służył jako samolot szkolenia zaawansowanego dla pilotów samolotów, a następnie – jako samolot szkolny w kursie dla pilotów samolotów odrzutowych. Pierwsze maszyny są obecnie wykorzystywane do opracowania programów szkoleniowych i do szkolenia pilotów instruktorów. FAcT zastąpi dwa programy szkolenia pilotów: NATO Flying Training in Canada (program zarządzany przez CAE) w bazach Moose Jaw i Cold Lake oraz Contracted Flying Training and Support (prowadzony przez KF Aerospace) w Southporcie.
– W niespełna dwa lata udało nam się przejść od podpisania umowy między SkyAlyne i Pilatusem do przybycia pierwszych Siskinów – cieszyła się Tracy Medve, szefowa SkyAlyne. – Osiągnięcie takiego rezultatu nie byłoby możliwe bez ścisłej współpracy i działania jako jeden zespół. To właśnie model współpracy, na którym opiera się program FAcT, umożliwił realizację tego przedsięwzięcia.
Samoloty dla Snowbirds będą pochodziły z dodatkowego zamówienia. Zespół wciąż ma występować w składzie dziewięciu maszyn, więc choć skali zamówienia nie ujawniono, łatwo założyć, że będzie ich właśnie tyle, może plus jedna rezerwowa. Snowbirds będą drugim zespołem pokazowym na świecie latającym na PC-21 – po australijskich Roulettes. Oprócz tego Hiszpania i Szwajcaria wystawiają zespoły solowe.
Australijski PC-21 zespołu Roulettes.
(SGT Rodney Welch / Commonwealth of Australia, Department of Defence)
Na razie nie wiadomo, kiedy Snowbirds wznowią pokazy. Zamówienie na pokazowe Pilatusy będzie najpewniej realizowane dopiero po tym na samoloty szkolno-treningowe, co oznacza, że przerwa może trwać pięć lat, o ile nie więcej. Trzeba podkreślić, że na razie nawet nie złożono zamówienia, kanadyjski resort obrony dopiero zamierza rozpocząć negocjacje z producentem.
To zdecydowanie dobry rok dla PC-21. Indonezyjskie siły powietrzne podpisały wstępne porozumienie dotyczące sprzedaży 24 samolotów tego typu. Niedawno z PC-21 zapoznawała się także delegacja polskich Sił Powietrznych.
Jak pisaliśmy w maju, w Kanadzie będą służyły także samoloty szkolno-treningowe M-346T Block 20, trafią one jednak do prywatnej Międzynarodowej Szkoły Pilotów Doświadczalnych (ITPS). Umowa opiewa na sześć samolotów (ta partia ma wejść do służby już w 2029 roku) z opcją na sześć kolejnych. Po wycofaniu z eksploatacji w Royal Canadian Air Force samolotów szkoleniowych BAE Systems Hawk (oznaczonych tam CT-155) w 2024 roku ITPS prowadzi obecnie jedyną w Kanadzie szkołę realizującą szkolenia zaawansowane dla pilotów samolotów bojowych.
Kanadyjskie siły powietrzne chcą jednak docelowo rozwinąć własne zdolności szkolenia LIFT (Lead-In Fighter Training), utracone po wycofaniu Hawków, a M-346, proponowany formalnie przez CAE, jest zdecydowanym faworytem. RCAF chce we własnym zakresie przygotowywać pilotów do służby na nowo pozyskanych samolotach bojowych. O zamieszaniu wokół tych ostatnich pisaliśmy tutaj. Włoski samolot, pod oznaczeniem Beechcraft M-346N, walczy też o zamówienie z US Navy.
Trzeba jednak podkreślić, że użycie samolotów takich jak M-346 czy T-7 Red Hawk nie jest niezbędne. Dla przykładu: we Francji PC-21 zastąpiły w szkoleniu podstawowym maszyny Socata TB-30 Epsilon, a w zaawansowanym – Alpha Jety. Jest to system, w którym nie używa się już samolotów odrzutowych w szkoleniu pilotów myśliwskich. Wchodzą one do gry jedynie w fazie przeszkolenia operacyjnego już na docelowym typie samolotu bojowego. Szkolenie podstawowe będzie realizowane na Pilatusach PC-7 MKX, które zajmą miejsce Cirrusów SR20 i Grobów 120 i których dostawy rozpoczną się w 2027 roku.
