Przedstawiciele litewskiego i nor­wes­kiego rządu podpisali porozumienie w sprawie współpracy przy pozyskaniu okrętów wielozadaniowych. W perspektywie do 2030 roku Litwini chcą pozyskać cztery okręty, które w pierwszej kolejności zastąpiłyby w służbie najstarsze jednostki w tamtejszej flocie.

Stosowne porozumienie zawarto 8 lipca podczas szczytu NATO w Ankarze. Formalnie Litwa stała się pierwszym zagranicznym członkiem programu norweskich jednostek modułowych. Zgodnie z zapisami porozumienia Litwa wskazała je jako preferowanego następcę starszych jednostek. Oprócz samych okrętów planowane jest również pozyskanie pakietów misyjnych. W praktyce Litwini i Norwedzy będą dysponować flotą tożsamych jednostek, jeśli Wilno zdecyduje się podpisać umowę wykonawczą.

Na początku roku norweska agencja do spraw zaopatrywania sił zbrojnych Forsvarsmateriell ogłosiła postępowanie, którego przedmiotem było opracowanie serii wielozadaniowych okrętów modułowych. Docelowo Norwegia pozyska do 28 nowych okrętów. W służbie zastąpiłyby jednostki dziesięciu klas i typów. Program podzieli okręty na dwie zasadnicze podtypy: okręty pełnomorskie i przybrzeżne średniej wielkości. Ma ich powstać odpowiednio 10 i 18.

Według założeń programu nowe okręty mają być w jak największym stopniu oparte na cywilnych rozwiązaniach, a także muszą cechować się modułową budową i zdolnością do współpracy z systemami bezzałogowymi. Okręty w zależności od konfiguracji będą mogły pełnić funkcję patrolowców, niszczycieli min, lekkich korwet lub jednostek pomocniczych.

W marcu kontrakt przyznany został konsorcjum Salt Ship Design i Kongsberg Defence and Aerospace, którego przedmiotem jest opracowanie projektu i budowa nowych jednostek dla Sjøforsvaret. Te same okręty chciałaby kupić Litwa. Oczywiście jeśli doszłoby do zawarcia stosownej umowy wykonawczej, gdyż na ten moment podpisane zostało jedynie memorandum. Chociaż z drugiej strony Litwa zapowiedziała pozyskanie okrętów z Norwegii już w ubiegłym roku.

Utrzymanie Konfliktów jako serwisu wolnego od reklam Google to dla nas priorytet. Dzięki Waszemu wsparciu z Patronite i BuyCoffee udało się to do tej pory i chcielibyśmy, aby tak zostało.

Żeby działać bez reklam Google, potrzebujemy 2000 złotych miesięcznie. To próg, który pozwala nam skupić się na pracy. Jeśli chcecie dorzucić swoją cegiełkę, możecie zrobić to przez Patronite.pl lub Buycoffee.to.

Nie spodziewamy się, że każdy będzie nas wspierał finansowo. Ale jeśli zdecydujecie się pomóc, zadbamy o to, by każda złotówka realnie pracowała na rozwój serwisu.

Nasze comiesięczne raporty finansowe możecie przeczytać tutaj.

WRZESIEŃ BEZ REKLAM GOOGLE 61%

– Teraz ważne jest kontynuowanie prac technicznych, handlowych i przemysłowych niezbędnych do wykazania, że wielozadaniowe okręty z Norwegii są najlepszym wyborem dla Litwy – powiedział norweski minister obrony Tore Sandvik. – Cieszę się, że współpraca i bliskie więzi między naszymi dwoma krajami stają się coraz silniejsze.

Litewska flota nieuchronnie zbliża się do momentu, kiedy będzie musiała rozpocząć poszukiwania nowych okrętów. Dziś trzon tamtejszej floty stanowią cztery okręty duńskie patrolowe typu Flyvefisken, dwa niszczyciele min brytyjskiego typu Hunt oraz okręt dowodzenia siłami OPM i stawiacz min Jotvingis (N42). Litwa pierwsze trzy okręty typu Flyvefisken odkupiła od Duńczyków odpowiednio w 2007, 2008 i 2009 roku.

Przejęto zbudowane w 1989, 1990 i 1994 roku okręty Flyvefisken (P550), Hajen ( P551) i Lommen (P559), które weszły do służby w litewskiej flocie w latach 2008–2010 jako Žemaitis (P11), Dzūkas (P12) oraz Aukštaitis (P14). W 2016 roku odkupiono zbudowaną w 1990 roku czwartą jednostkę – Havkatten (P552). W tym samym roku zasilił litewską flotę jako Sėlis (P15).

Z kolei Litwa nabyła niszczyciele min typu Hunt z zasobów Royal Navy w dwóch etapach. Pierwsze dwie jednostki, HMS Cottesmore (M32) i HMS Dulverton (M35), zostały zakupione w 2008 roku. Okręty te weszły do służby w brytyjskiej marynarce wojennej w 1983 roku i miały za sobą ponad dwadzieścia lat intensywnej eksploatacji. Przed wcieleniem do litewskiej floty przeszły gruntowny remont połączony z modernizacją. W 2011 roku rozpoczęły służbę pod litewską banderą jako Skalvis (M53) i Kuršis (M54).

Litewski okręt patrolowy Žemaitis (P11) typu Flyvefisken.
(Maciej Hypś, Konflikty.pl)

W 2020 roku podjęto decyzję o przejęciu trzeciego okrętu – HMS Quorn (M41). Służył on w Royal Navy w latach 1989–2017. Niszczyciel min przechodzi obecnie przebudowę, by oprócz dotychczasowej funkcji był też okrętem ratowniczym. Planowano, że jednostka o numerze burtowym M55 zasili litewską marynarkę w 2023 roku, jednak prace uległy znacznemu przedłużeniu.

Ostatnim okrętem jest Jotvingis (N42). Okręt pozyskano od norweskiej marynarki wojennej w 2006 roku. Jednostka służyła w norweskiej flocie jako KNM Vidar (N52) w latach 1977–2005. Jej bliźniak, KNM Vale (N53), w 2003 roku zasilił łotewską marynarkę wojenną jako Virsaitis (A53). Jak widać, są to wiekowe okręty, powoli zbliżające się do kresu wytrzymałości. Stąd też podjęto stosowny krok zmierzający do zmaterializowania się fabrycznie nowych okrętów dla litewskiej floty.

Trudno stwierdzić, które okręty w pierwszej kolejności chciałoby zastąpić Wilno. Wiadomo, że Litwini wyrażają zainteresowanie polskimi niszczycielami min projektu 258 (Kormoran II). Stąd też można przypuszczać, że jednostki przeciwminowe zostałyby pozyskane najpewniej w ramach osobnego postępowania.

Litewski niszczyciel min Kuršis (M54) typu Hunt.
(Ministry of National Defence Republic of Lithuania)

Niemniej Litwa w ostatnich latach kilkukrotnie doświadczyła aktów sabotażu wymierzonych w podmorską infrastrukturę krytyczną, a tamtejszy resort obrony coraz wyraźniej sygnalizuje potrzebę pozyskania okrętów o większych możliwościach bojowych. W tym kontekście norweskie jednostki mogłyby zastąpić eksploatowane obecnie patrolowce typu Flyvefisken. Nie jest to szczególnie rozpowszechniona i najnowsza konstrukcja, a jej możliwości bojowe są ograniczone wyłącznie do uzbrojenia artyleryjskiego.

Dlatego najbardziej prawdopodobnym scenariuszem wydaje się dostarczenie czterech jednostek w konfiguracji patrolowca lub lekkiej korwety. Pozwoliłoby to nie tylko wycofać wysłużone Flyvefiskeny, ale również zapewnić litewskiej marynarce wojennej zdolności, których od lat jej brakuje.

Kongsberg Defence & Aerospace / Salt Ship Design