Hiszpański okręt podwodny Isaac Peral (S-81) – pierwsza jednostka nowego typu, określanego początkowo jako S-80, a obecnie jako S-80 Plus – przed kilkoma dniami wyszła w morze w pierwszy rejs o charakterze bojowym. Okręt będzie działać na wodach Morza Śródziemnego w ramach NATO-wskiej operacji „Sea Guardian”.

„Sea Guardian” to trwająca od 2016 roku operacja mająca na celu zwalczanie terroryzmu oraz ochronę żeglugi i infrastruktury krytycznej na Morzu Śródziemnym. Działania w jej ramach obejmują między innymi monitoring ruchu morskiego, kontrolę statków podejrzanych o przemyt ludzi lub broni, a także współpracę z siłami przybrzeżnymi państw regionu. Operacja stanowi ciąg dalszy wcześniejszej misji „Active Endeavour” i jest jednym z filarów morskiej obecności NATO na południowej flance Sojuszu. Operacją kieruje Dowództwo Sojuszniczych Sił Morskich (MARCOM).

O udziale Isaaca Perala w operacji poinformował bezpośrednio MARCOM, zaznaczając, iż okręt wraz z załogą ma odpowiadać za wsparcie operacji poprzez nadzór nad żeglugą oraz zbieranie informacji i rozpoznanie. Hiszpanie zaznaczają z kolei, że jest to pierwsza dłuższa operacja zarówno dla okrętu, jak i całej serii S-80 Plus. Isaac Peral rozpoczął służbę w Armada Española 30 listopada 2023 roku.

Okręt został w pełni zintegrowany ze strukturą dowodzenia NATO, aby uczestniczyć w operacji, jednak zgodnie z przyjętą praktyką pozostał pod kontrolą operacyjną Hiszpanii podczas realizacji zadań narodowych. Rzecznik prasowy hiszpańskiej floty wyjaśnił, że okręt realizuje wytyczne MARCOM-u, ale pozostaje pod dowództwem narodowym w kwestiach administracyjnych i suwerenności.

S-80 Plus – nowa jakość hiszpańskich sił podwodnych

Okręty podwodne typu S-80 Plus to nowoczesne hiszpańskie jednostki konwencjonalne z napędem niezależnym od powietrza (AIP), zaprojektowane przez stocznię Navantia. Powstały z myślą o hiszpańskiej marynarce wojennej jako pierwsze okręty podwodne w pełni opracowane w Hiszpanii i przystosowane do długich misji, zarówno rozpoznawczych, jak i uderzeniowych, realizowanych na wodach oceanicznych.

Po drugiej wojnie światowej w kwestii okrętów podwodnych Hiszpania blisko współpracowała z Francją. W latach 60. w Kartagenie zbudowano cztery okręty podwodne francuskiego typu Daphné, a w latach 80. – cztery typu Agosta.

Jeśli kiedykolwiek się zastanawialiście, czy nas wspierać czy nie – teraz nadszedł moment na decyzję.

Od blisko dwóch lat utrzymujemy się głównie z Waszej hojności i zrezygnowaliśmy z reklam Google. Od kilku miesięcy nasze dochody nie zbliżają się do założonego progu i nasza „poduszka”, z której finansujemy wszystko poza podstawowymi kosztami utrzymania serwera i domeny, się kurczy.

W tym roku byliśmy w Berlinie na ILA i w Kielcach na MSPO. Na przyszły rok też mamy ambitne plany. Tymczasem koszty utrzymania serwisu idą w górę. Zależy nam aby Konflikty dalej były wolne od reklam Google, dlatego prosimy Was o wsparcie.

Jeśli chcecie dorzucić swoją cegiełkę, możecie zrobić to przez Patronite.pl lub Buycoffee.to.

GRUDZIEŃ BEZ REKLAM GOOGLE 67%

S-80 także ma rodowód hiszpańsko-francuski. W latach 90. Navantia i DCNS (teraz Naval Group) rozpoczęły wspólne projektowanie okrętu podwodnego typu Scorpène przeznaczonego głównie na rynki eksportowe. Okręty udało się sprzedać do Chile, Malezji, Indii i Brazylii, jednak okazały się za małe wobec wymagań Armada Española, więc rozpoczęto samodzielny program S-80. Od tego momentu S-80 jest uważany za projekt całkowicie hiszpański, chociaż można się w nim doszukiwać podobieństw do typu Scorpène.

Hiszpania zamówiła cztery okręty już w 2004 roku. Ówcześnie wartość kontraktu wynosiła blisko 1,8 miliarda euro, zaś po sześciu latach wzrosła do 2,12 miliarda euro. Początkowo pierwszy okręt miał być dostarczony w 2011 roku. Z powodu kryzysu budżetowego w Hiszpanii przełożono dostawę na 2015 rok, zaś kolejne miały być przekazywane odbiorcy w rocznych odstępach.

Formalna uroczystość wodowania Isaaca Perala odbyła się 22 kwietnia 2021 roku. Faktyczne wodowanie nastąpiło jednak dopiero 7 maja, gdyż spuszczenie okrętu na wodę było trwającą kilka godzin skomplikowaną operacją. Wodowanie i chrzest drugiego okrętu serii – noszącego imię Narciso Monturiol – odbyły się 3 października bieżącego roku.

Drugi okręt ma podnieść banderę w przyszłym roku, zaś pozostałe jednostki – Cosme García i Mateo García de los Reyes – dopiero w 2028 i 2029 roku. Navantia pokłada duże nadzieje w projekcie i liczy na eksport za granicę. Hiszpanie walczą o zwycięstwo w polskim programie „Orka”.

Okręty S-80 mają 80,8 metra długości, 7,3 metra średnicy i wyporność w zanurzeniu około 3 tysięcy ton, co czyni z nich jedne z największych okrętów podwodnych z napędem konwencjonalnym. Załogę stanowi trzydziestu dwóch oficerów i marynarzy.

S-81 w trakcie budowy.
(Navantia)

Według projektu wszystkie cztery okręty miały być wyposażone w napęd niezależny od powietrza atmosferycznego BEST (Bio-Ethanol Stealth Technology), ale z powodu przeciągającej się produkcji zdecydowano, że pojawi się on jedynie w dwóch ostatnich jednostkach. Pierwsze dwie otrzymają go w czasie najbliższej modernizacji – około roku 2030.

Wykorzystanie etanolu zwiększa bezpieczeństwo okrętu w porównaniu z systemami niezależnymi od powietrza wykorzystującymi wodór. Ponadto etanol jest paliwem łatwiej dostępnym na świecie niż wodór, co może ułatwiać logistykę. Dzięki takiemu napędowi okręt może przebywać w zanurzeniu przez trzy tygodnie bez przerwy. System sterowania i system zarządzania walką opracowała samodzielnie Navantia Sistemas. Uzbrojenie składa się z trzech podstawowych elementów: ciężkich torped DM2A4, pocisków woda–woda UGM-84 Sub-Harpoon i min dennych SAES.

Pierwotnie planowano również zamówienie dla okrętów pocisków manewrujących UGM-109 Tomahawk. Stawiałoby to hiszpańską marynarkę wojenną w elicie flot zdolnych do wykonania ataku strategicznego pierwszego dnia wojny, ale ostatecznie z zakupu zrezygnowano. Niemniej okręt technicznie jest przystosowany do przenoszenia i odpalania Tomahawków, gdyby Hiszpania pozyskała te pociski w przyszłości. Trwają również prace nad zintegrowaniem okrętów z pociskami NSM dostosowanymi do odpalania z wyrzutni torpedowych okrętów podwodnych.

W porównaniu ze Scorpène (będącym również okrętem oceanicznym) S-80 ma szerszy kadłub: 6,2 metra wobec 7,3 metra. Ta z pozoru niewielka różnica pozwoliła wygospodarować dodatkowy pokład, a przedział torpedowy nie zajmuje całej objętości dziobu. S-80 jest także dłuższy o 19,1 metra. Dodatkowo został od początku zaprojektowany z napędem niezależnym od powietrza, a w okrętach francuskich takiego systemu brakuje, chociaż Naval Group już go opracowała i jest oferowany jako opcja modernizacyjna. Ponadto Indie zastosują na swoich okrętach własny system tego typu.

W 2013 roku pojawiły się problemy dotyczące masy okrętu, który ważył, według różnych źródeł, 75–100 ton więcej, niż zakładał projekt. Zagrażało to utrzymywaniu się okrętów na wodzie. Z pomocą przyszła stocznia Electric Boat należąca do General Dynamics. Długość okrętu zwiększono z 71 do 80 metrów poprzez dodanie pierścienia o długości dziesięciu metrów. Dzięki temu zażegnano problemy z masą i niezdolnością do pływania nawodnego.

Armada Española