Zbliżająca się nieubłaganie do końca służby brytyjska fregata HMS Lancaster (F229) typu 23 nie będzie miała okazji wrócić do ojczyzny, aby tam uroczyście opuścić banderę. Okręt ten, najstarszy przedstawiciel serii wciąż pozostający w służbie, stacjonuje obecnie w Bahrajnie, gdzie dziś po raz ostatni zawinął do portu Mina Salman. Niebawem zostanie skreślony ze stanu floty i bezpośrednio z Bahrajnu sprzedany na złom.
Jak oświadczył admirał floty Steve Mooorhouse, dowódca brytyjskich sił okrętowych, pozostawienie Lancastera w Bahrajnie pozwoli uniknąć koniecznego przeglądu i certyfikacji. Zgodnie z przepisami okręty typu 23 muszą w tym celu wchodzić do suchego doku co sześć lat. Tymczasem Lancaster przeszedł ostatnią certyfikację w roku 2019. Fregata została przyjęta do służby 1 maja 1992 roku.
Pierwotny plan zakładał, iż po zakończeniu ostatniego rejsu operacyjnego Lancaster powróci do Wielkiej Brytanii drogą wokół Afryki. Dałoby to okazję do złożenia wizyt kurtuazyjnych w kilku krajach. Następnie ceremonia opuszczenia bandery odbyłaby się w Devonporcie.
The Royal Navy's longest-serving frigate, @HMSLANCASTER, has been retired after 34 years of exceptional operational service. pic.twitter.com/bO3Odhb8AX
— Royal Navy (@RoyalNavy) December 5, 2025
Royal Navy utrzymywała jedną fregatę na Bliskim Wschodzie od kwietnia 2019 roku, gdy do Bahrajnu przebazowany został HMS Montrose, również typu 23. Fregata miała wychodzić w rejsy mające na celu zwalczanie przemytu i terroryzmu. Stała obecność na Bliskim Wschodzie miała jednak wymiar przede wszystkim polityczny jako kolejny element zapowiadanej przez Londyn budowy globalnej obecności brytyjskich sił zbrojnych na świecie.
Był to powrót do strategii realizowanej w latach 1980–1991. Tak zwany patrol „Armilla” powołano do życia w związku z wybuchem wojny iracko-irańskiej. Początkowo w jego skład wchodziły niszczyciel HMS Coventry (D118) typu 42 i fregata HMS Naiad (F39) typu Leander. Punkt kulminacyjny nastąpił wraz z wojną w Zatoce Perskiej przeciw Irakowi, patrol rozrósł się wówczas do ośmiu okrętów bojowych (plus kilka jednostek wsparcia z Royal Fleet Auxiliary). Niedługo potem całe przedsięwzięcie dobiegło końca.
Odkąd rozpoczęliśmy finansowanie Konfliktów przez Patronite i Buycoffee, serwis pozostał dzięki Waszej hojności wolny od reklam Google. Aby utrzymać ten stan rzeczy, potrzebujemy 2000 złotych miesięcznie.
Możecie nas wspierać przez Patronite.pl i przez Buycoffee.to.
Rozumiemy, że nie każdy może sobie pozwolić na to, by nas sponsorować, ale jeśli wspomożecie nas finansowo, obiecujemy, że Wasze pieniądze się nie zmarnują. Nasze comiesięczne podsumowania sytuacji finansowej możecie przeczytać tutaj.
Pobyt Montrose’a w Bahrajnie uznano za sukces. 23 stycznia 2022 roku żołnierze piechoty morskiej zaokrętowani na fregacie ustanowili rekord: przechwycili transport 663 kilogramów heroiny, 87 kilogramów metamfetaminy oraz 291 kilogramów haszyszu i marihuany. Wkrótce potem – 28 stycznia i 25 lutego – Montrose zatrzymał łodzie przemytników na wodach międzynarodowych na południe od Iranu. Przejęto wówczas dziesiątki paczek ze sprzętem wojskowym, w tym silniki rakietowe do pocisków manewrujących o oznaczeniu 351 (Ghods) o zasięgu 1000 kilometrów i pociski przeciwlotnicze, które w nomenklaturze zachodniej oznacza się symbolem 358.
Farewell, @HMSLANCASTER and we thank you.
The longest-serving frigate in the Fleet (34 years) paid off arriving in Bahrain for the last time.
The 'Queen's Frigate' has spent more than 11 years at sea on patrol, sailing over 800,000 nautical miles.https://t.co/RVlUbLhmwN pic.twitter.com/BotJhL8rIu
— Royal Navy (@RoyalNavy) December 5, 2025
Lancaster ruszył w rejs na Bliski Wschód w sierpniu 2022 roku. Droga się jednak przedłużyła, gdyż oddelegowano go do śledzenia pary rosyjskich okrętów – krążownika rakietowego „dalekiej strefy morskiej i oceanicznej” Marszał Ustinow projektu 1164 Atłant i dużego okrętu ZOP Wice-admirał Kułakow projektu 1155 Friegat – zbliżających się do Wysp Brytyjskich. Ostatecznie Lancaster dotarł do celu dopiero w listopadzie.
W bieżącym roku w ramach działań antyprzemytniczych Lancaster po raz pierwszy wykorzystywał drona Peregrine, jak w brytyjskiej służbie został oznaczony Schiebel Camcopter S-100. W październiku snajper Royal Marines na pokładzie śmigłowca Wildcat zneutralizował motorówkę przemytniczą, na której przewożono narkotyki warte około 35 milionów funtów.
Lancaster praktycznie do ostatniej chwili był modernizowany. W tym roku wymieniono generator dieslowski oraz zaimplementowano wyposażenie niezbędne do kontrolowania pary Peregrine’ów. Zarazem jest to ostatni okręt Royal Navy uzbrojony w pociski przeciwokrętowe Harpoon w przestarzałej wersji Block 1C.
Aby umożliwić długotrwałe tury służby okrętu bez konieczności trzymania marynarzy na morzu przez kilkanaście miesięcy, Royal Navy wprowadziła specjalny system – koncepcję o charakterze pionierskim dla okrętów nawodnych, wzorowaną na sposobie organizacji pracy we flocie podwodnej. Do okrętu przypisano dwie załogi, oznaczone jako lewoburtowa i prawoburtowa (port i starboard). Podczas rejsu operacyjnego Montrose’a w 2022 roku na Bliskim Wschodzie, skupiającego się na zwalczaniu przemytu i trwającego niemal cały rok, fregata wymieniała załogę dziesięciokrotnie.
Ograniczanie obecności Royal Navy w Bahrajnie rozpoczęło się w ubiegłym roku, wraz z odwołaniem stamtąd RFA Cardigan Bay i redukcją flotylli niszczycieli min. Obecnie Londyn ma do dyspozycji siedem fregat, ale żadnej z nich nie da się zwolnić do misji w Bahrajnie. Być może – ale tylko być może – uda się tam HMS Venturer, czyli pierwsza fregata typu 31. Nastąpi to jednak nie wcześniej niż w drugiej połowie roku 2027.