Ubiegły rok zakończył się mocnym akcentem. Wczoraj fińska straż graniczna zatrzymała drobnicowiec Fitburg (IMO: 9250397), którego załoga jest podejrzewana o uszkodzenie kabla telekomunikacyjnego łączącego Finlandię z Estonią. Jednostka wyszła z portu w Sankt Petersburgu i kierowała się do Hajfy w Izraelu. Załogę zatrzymano, a statek obecnie cumuje w fińskim porcie Kantvik w Kirkkonummi. To pierwszy incydent związany z uszkodzeniem podmorskiej infrastruktury krytycznej na Bałtyku od momentu uruchomienia na początku ubiegłego roku operacji „Baltic Sentry”.

Wczoraj o godzinie 5.00 GMT (6.00 czasu polskiego) firma Elisa – operator kabla telekomunikacyjnego o tej samej nazwie – zgłosiła problemy z kablem i przekazała informację fińskim służbom. Długi na 65 kilometrów kabel biegnie po dnie Zatoki Fińskiej na szlaku Helsinki–Tallinn. Firma poinformowała w oświadczeniu, że uszkodzenia nie spowodowały żadnych zakłóceń w funkcjonowaniu instalacji. Operator przekazał stosowną informację o zdarzeniu fińskiej straży granicznej, a ta rozpoczęła własne śledztwo.

Szybko ustalono, że za zdarzenie może odpowiadać Fitburg. Straż graniczna przekazała w komunikacie, że do uszkodzenia doszło w rejonie wyłącznej strefy ekonomicznej Estonii, a podejrzewaną jednostkę zlokalizowano na wodach wyłącznej strefy ekonomicznej Finlandii. Do akcji skierowano patrolowiec fińskiej straży granicznej Turva (IMO: 9650377) śmigłowiec. Pogranicznicy zaobserwowali, ze jedna z kotwic drobnicowca znajduje się w wodzie, a statek wciąż się porusza. Służby weszły na pokład jednostki i nakazały zatrzymanie się oraz podniesienie kotwicy. Następnie Fitburg w eskorcie straży granicznej wszedł do Kantviku, gdzie dotarł około godziny 17.00.

Straż graniczna poinformowała, że dalsze prowadzenie sprawy przekazano fińskiej policji i prokuraturze. Policja podała, że dochodzenie powierzono centralnej policji kryminalnej. Śledztwo prowadzone jest w kierunku uszkodzenia mienia, podejrzenia usiłowania uszkodzenia mienia i podejrzenia utrudniania działalności telekomunikacyjnej.

– Na statku przeprowadzono czynności śledcze i między innymi zebrano materiał, którego analiza już się rozpoczęła – powiedział dyrektor śledztwa, główny inspektor kryminalny Risto Lohi z centralnej policji kryminalnej Finlandii. – Rozpoczęto również dochodzenie w sprawie kotwicy na statku i badane są ewentualne uszkodzenia. Przesłuchania załogi rozpoczęły się natychmiast w środę wieczorem, a faktyczne przesłuchania rozpoczną się dziś, w czwartek.

Odkąd rozpoczęliśmy finansowanie Konfliktów przez Patronite i Buycoffee, serwis pozostał dzięki Waszej hojności wolny od reklam Google. Aby utrzymać ten stan rzeczy, potrzebujemy 2000 złotych miesięcznie.

Możecie nas wspierać przez Patronite.pl i przez Buycoffee.to.

Rozumiemy, że nie każdy może sobie pozwolić na to, by nas sponsorować, ale jeśli wspomożecie nas finansowo, obiecujemy, że Wasze pieniądze się nie zmarnują. Nasze comiesięczne podsumowania sytuacji finansowej możecie przeczytać tutaj.

LUTY BEZ REKLAM GOOGLE 85%

Zatrzymano dwóch członków załogi drobnicowca, a na dwóch kolejnych nałożono zakaz opuszczania kraju. Niewykluczone, że lista zatrzymanych osób może się wydłużyć. Dodatkowo policja w komunikacie przekazała, że fińska agencja transportu (Traficom) przeprowadziła na pokładzie statku inspekcję państwa portu (PSC). Zgodnie z prawem międzynarodowym inspektorzy sprawdzają, czy jednostki spełniają wymogi bezpieczeństwa żeglugi, uprawnień załogi i obowiązujących norm.

– Kontrola statku jest prowadzona w ramach dochodzenia policyjnego i przebiega w dobrej współpracy z załogą. Jesteśmy zadowoleni z postępów kontroli – powiedziała Sanna Sonninen, dyrektor do spraw gospodarki morskiej w Traficom. Agencja ma poinformować o wynikach inspekcji w późniejszym terminie.

Swoją kontrolę przeprowadziła również fińska służba celna. Podczas inspekcji ustalono, że ładunek statku stanowiła stal konstrukcyjna. Zgodnie z interpretacją ekspertów celnych przedmiotowa stal jest produktem objętym sankcjami sektorowymi nałożonymi przez Unię Europejską. Import takich towarów objętych sankcjami jest zabroniony na mocy unijnych przepisów.

Celnicy nadal badają przebieg zdarzeń i możliwość zastosowania unijnych przepisów dotyczących sankcji. Towar został zatrzymany w celu ustalenia warunków importu. Ponadto podjęto decyzję o wszczęciu postępowania przygotowawczego w sprawie ewentualnego popełnienia przestępstwa dotyczącego importu towaru objętego sankcjami. Postępowanie przygotowawcze zostanie przeprowadzone w trybie pilnym o czym poinformowano również prokuraturę generalną.

Według dostępnych informacji armatorem 132-metrowego Fitburga jest turecka firma Albros Shipping & Trading. Z kolei właścicielem statku jest firma Fitburg Shipping Company. Jednostka opuściła port w Sankt Petersburgu 30 grudnia. Policja nie odniosła się do narodowości załogantów i kapitana, ale fińskie media podają, że czternastoosobowa załoga składała się z obywateli Rosji, Gruzji, Kazachstanu i Azerbejdżanu.

Do wczoraj fińskie władze nie podały motywu uszkodzenia kabla ani nie wskazały konkretnego sprawcy poza samym statkiem, jednak zdarzenie wpisuje się w narastające obawy związane z rosyjskimi działaniami hybrydowymi na Morzu Bałtyckim. Niemal dokładnie rok temu Finlandia przejęła powiązany z Rosją zbiornikowiec Eagle S (IMO: 9329760), oskarżony o celowe uszkodzenie kabla EstLink 2 poprzez ciągnięcie kotwicy po dnie Zatoki Fińskiej. We wcześniejszych latach doszło również do kilku innych aktów sabotażu bałtyckiej infrastruktury krytycznej.

Od stycznia ubiegłego roku działa powołana przez NATO misja „Baltic Sentry”, do której państwa oddelegowały okręty, samoloty i bezzałogowce. W jej ramach na Bałtyku działają dwie NATO-wskie grupy zadaniowe – Standing NATO Maritime Group One (SNMG1) i Standing NATO Mine Countermeasures Group 1 (SNMCMG1). Z kolei państwa członkowskie połączonych sił szybkiego reagowania (Joint Rapid Reaction Force) realizują operację „Nordic Warden” wykorzystującą sztuczną inteligencję do oceny ryzyka stwarzanego przez statki zbliżające się do kluczowych obiektów. System zarządza danymi z różnych źródeł, w tym z systemu automatycznej identyfikacji (AIS), monitoruje jednostki „floty cieni” i wspiera współpracę z grupami zadaniowymi NATO.

Pamiętajmy też, że polska flota od 2022 roku realizuje operację „Zatoka”, której celem jest przeciwdziałanie incydentom sabotażowym i wykrywanie podejrzanych działań w kluczowych rejonach w obszarach koncentracji morskiej infrastruktury. Bezpośrednim impulsem do realizacji takowych działań był sabotaż obu nitek gazociągu Nord Stream. W maju polskie służby nadzorowały powiązany z Rosją statek, który wykonywał specyficzne manewry w pobliżu kabla energetycznego SwePol Link łączącego Polskę ze Szwecją.

Przy okazji wczorajszego zdarzenia pojawiały się informacje wskazujące na uszkodzenie pięciu innych kabli podmorskich. Ostatecznie okazało się, że wprawdzie zostały one uszkodzone, ale w przypadku trzech spowodowane było to z trudnymi warunkami pogodowymi panującymi teraz na Morzu Bałtyckim. Trzeba pamiętać, że kable podmorskie dość często ulegają uszkodzeniom i nie zawsze jest to celowe działanie.

Poliisi