W ostatnich dniach pojawiły się infor­ma­cje sugerujące, że wkrótce możemy oczekiwać ostatecznych decyzji o integracji lekkich samolotów bojowych FA-50PL z pociskami AIM-120 AMRAAM. Doniesienia te potwierdził zastępca Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, generał dywizji Ireneusz Nowak, a koncern Korea Aerospace Industries zaznaczył, że oczekuje na wiążące uzgodnienia między rządami Polski i Stanów Zjednoczonych.

Generał Nowak przekazał w wywiadzie, że Amerykanie zezwolili na integrację pocisków AIM-120C. Teraz toczą się rozmowy mające sformalizować zgodę wydaną przez Waszyngton. Dopiero potem można spodziewać się umowy wykonawczej na integrację FA-50PL z AMRAAM-ami. Faktyczne prace realizowano by najpewniej już po dostarczeniu Siłom Powietrznych przynajmniej kilku pierwszych egzemplarzy. Pierwszy samolot w tej wersji ma przylecieć do Polski w połowie przyszłego roku, a ostatni – do końca 2029 roku.

Lekkie samoloty bojowe FA-50 zostały pozyskane w lipcu 2022 roku. Ówczesny resort obrony pod kierownictwem Mariusza Błaszczaka kupił 48 egzemplarzy jako rozwiązanie interwencyjne i pomostowe. Główną przesłanką było wykańczanie resursów, brak części zamiennych i niski stopień sprawności MiG-ów-29 i archaicznych Su-22, które zakończyły służbę z ostatnim dniem ubiegłego roku.

Według zapisów umowy FA-50 zostaną dostosowane do polskich wymagań w konfiguracji FA-50PL. Maszyny mają być oparte na opracowywanym przez KAI dla południowo­koreańskich sił powietrznych wariancie Block 20. Samoloty otrzymają między innymi radar AESA PhantomStrike, zakładano też, że od samego początku zostaną zintegrowane z pociskami powietrze-powietrze AIM-9X Sidewinder i AIM-120 AMRAAM.

Resort obrony postawił jednak na ekspresowe tempo dostaw i pierwsze dwanaście FA-50 dostarczono w 2023 roku w tak zwanej wersji FA-50GF (Gap Filler). Odpowiada ona standardowej konfiguracji Block 10 używanej przez lotnictwo Republiki Korei, przez co nie jest zintegrowana ani z AIM-9X, ani z AMRAAM‑ami. W związku z tym wykorzystywane są głównie do szkolenia pilotów. Dostawy FA-50GF zrealizowano w okresie lipiec–listopad 2023 roku.

Utrzymanie Konfliktów jako serwisu wolnego od reklam Google to dla nas priorytet. Dzięki Waszemu wsparciu z Patronite i BuyCoffee udało się to do tej pory i chcielibyśmy, aby tak zostało.

Żeby działać bez reklam Google, potrzebujemy 2000 złotych miesięcznie. To próg, który pozwala nam skupić się na pracy. Jeśli chcecie dorzucić swoją cegiełkę, możecie zrobić to przez Patronite.pl lub Buycoffee.to.

Nie spodziewamy się, że każdy będzie nas wspierał finansowo. Ale jeśli zdecydujecie się pomóc, zadbamy o to, by każda złotówka realnie pracowała na rozwój serwisu.

Nasze comiesięczne raporty finansowe możecie przeczytać tutaj.

CZERWIEC BEZ REKLAM GOOGLE 63%

Niemniej integracja docelowych samolotów z uzbrojeniem i częścią systemów uległa licznym opóźnieniom, głównie przez niechęć amerykańskiej administracji do wydawania stosownych zgód. Niejaki przełom w przypadku polskich FA-50PL nastąpił dopiero w styczniu, kiedy Agencja Uzbrojenia poinformowała o podpisaniu umowy z rządem Stanów Zjednoczonych w zakresie wsparcia pełnej integracji pocisków AIM-9X z samolotami FA-50PL.

Jednak integracja AIM-120 wciąż stała pod znakiem zapytania. KAI również traciło cierpliwość do Amerykanów. W końcu samoloty FA-50 i ich pochodne cieszą się sporym zainteresowaniem w niszy lekkich samolotów bojowych. Z punktu widzenia wielu obecnych i potencjalnych użytkow­ni­ków ich największą wadą jest brak wśród dostępnych opcji uzbrojenia pocisków powietrze–powietrze średniego zasięgu.

Klienci najchętniej widzieliby w tej roli amerykańskie pociski AIM-120. Koreańczycy zaczęli coraz otwarciej mówić o integracji FA-50 z europejskimi pociskami Meteor i MICA. Temat wyzwań, jakie musieliby przezwyciężyć Koreańczycy, opisywaliśmy szerzej w osobnym artykule.

W 22. Bazie Lotnictwa Taktycznego MiG-i-29 zostały zastąpione przez FA-50.
(Maciej Hypś, Konflikty.pl)

Niemniej w przypadku Polski integracja nowszych AIM-9X i AIM-120 będzie dotyczyć jedynie wersji FA-50PL. Planowano, że FA-50GF zostaną z czasem podniesione do standardu FA-50PL. Ostatecznie uznano, że przebudowa tej wersji byłaby zbyt kosztowna i nieefektywna, gdyż część nowego i dobrego wyposażenia (chociażby radary) należałoby wymienić na nowe. Według nowej koncepcji FA-50GF będą służyć jako samoloty szkolno-bojowe.

Oczywiście FA-50GF otrzymałyby nowe uzbrojenie. Leasingowane AIM-9P/L to wiekowe pociski z niewielkim zapasem resursu. Dlatego Agencja Uzbrojenia rozważa pozyskanie dla maszyn europejskich pocisków krótkiego zasięgu jak AIM-132 ASRAAM lub Iris-T.

Obecnie wszystkie FA-50 eksploatowane są w 23. Bazie Lotnictwa Taktycznego w Mińsku Mazowieckim, do której trafić ma jeszcze jedna eskadra. Trzecia i ostatnia eskadra FA-50PL operować będzie z 21. Bazy Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie wspólnie z eskadrą wielozadaniowych samolotów bojowych F-35A. Dodatkowo w 2024 roku Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2 podpisały ze spółką KAI porozumienie w sprawie współpracy przemysłowej przy obsłudze i serwisowaniu FA-50. Na mocy zapisów umowy bydgoskie zakłady otrzymają kompetencje z zakresu szeroko pojętego kompleksowego wsparcia eksploatacji maszyn. Dzięki temu będzie można wykonywać tam bieżącą obsługę samolotów, ich naprawy i remonty.

Jozsef Soos via Alamy