Duńskie siły powietrzne zorganizowały dziś ceremonię pożegnania myśliwców F-16 Fighting Falcon po 46 latach wiernej służby, podczas której wykonywały loty bojowe nad Serbią, Afganistanem, Irakiem, Libią i Syrią. Miały za sobą także szereg misji air policing, podczas których strzegły nieba państw bałtyckich i Islandii.
Miejsce „szesnastek” zajmą F-35A Lightningi II. Obecnie Dania ma ich 20, a docelowo liczba ta wzrośnie do 43. Tymczasem wycofane F-16AM/BM w większości znajdą drugie życie – część w Ukrainie, część w Argentynie, która w 2024 roku kupiła dwadzieścia cztery egzemplarze.
Dania była – obok Belgii, Holandii i Norwegii – jednym z czterech pierwszych europejskich użytkowników F-16. Pod koniec lat 70. te cztery kraje utworzyły sojusz znany jako Europejskie Uczestniczące Siły Powietrzne (EPAF), mający produkować lokalnie i wprowadzić do służby te nowe wówczas myśliwce.
Duńskie F-16 w ramach powstały w zakładach SABCA w Belgii (pierwsze zamówienie) i Fokkera w Holandii (drugie zamówienie). Pierwsze zamówienie obejmowało 46 jednomiejscowych F-16A i 12 dwumiejscowych F-16B w bazowej wersji Block 1. Dostawy rozpoczęły się 28 stycznia 1980 roku, pierwsze maszyny trafiły do 723. Eskadry w bazie Aalborg. Pełną gotowość operacyjną ogłoszono cztery lata później. Samoloty te zmodernizowano później – w Aalborgu w ramach programu Pacer Loft I – do standardu F-16A/B Block 10.
Wszystkie europejskie F-16 otrzymały amerykańskie numery seryjne. Duńskie F-16 noszą na kadłubie ostatnie trzy cyfry tego numeru, na F-16A poprzedzone literą E, na F-16B – ET.
(Airwolfhound, Creative Commons Attribution-Share Alike 2.0 Generic)
W sierpniu 1984 roku Dania zamówiła kolejne 12 Fighting Falconów, tym razem w wersji Block 15 (osiem F-16A i cztery F-16B). W kolejnych latach Dania pozyskała też używane amerykańskie myśliwce w celu uzupełnienia strat w toku eksploatacji. W 1994 roku Amerykanie przekazali trzy samoloty w konfiguracji Block 15 ze 170. Eskadry Myśliwskiej Lotniczej Gwardii Narodowej stanu Illinois, a trzy lata później jeszcze cztery z rezerwy US Air Force i z zasobów Lotniczej Gwardii Narodowej stanu Teksas.
Odkąd rozpoczęliśmy finansowanie Konfliktów przez Patronite i Buycoffee, serwis pozostał dzięki Waszej hojności wolny od reklam Google. Aby utrzymać ten stan rzeczy, potrzebujemy 2000 złotych miesięcznie.
Możecie nas wspierać przez Patronite.pl i przez Buycoffee.to.
Rozumiemy, że nie każdy może sobie pozwolić na to, by nas sponsorować, ale jeśli wspomożecie nas finansowo, obiecujemy, że Wasze pieniądze się nie zmarnują. Nasze comiesięczne podsumowania sytuacji finansowej możecie przeczytać tutaj.
W kolejnych latach Dania zdecydowała się na modernizację większości swoich myśliwców – 48 w służbie liniowej i 14 rezerwowych – w ramach programu Mid-Life Upgrade. Ciekawostką jest, że wszystkie duńskie F-16 wyposażone są w tani cyfrowy zegarek kwarcowy zabudowany obok wyświetlacza przeziernego. To skutek skarg tamtejszych pilotów, którzy nie byli zadowoleni z zegara wbudowanego w tablicę przyrządów. Duńskie F-16 (podobnie jak norweskie i holenderskie) są także wyposażone w reflektor po lewej stronie nosa, tuż pod kopułką kabiny. To rozwiązanie rodem z zimnej wojny, które w czasie nocnych przechwyceń umożliwiało łatwiejszą identyfikację wzrokową wrogiego samolotu i ułatwiało obserwowanie pozycji skrzydłowego.
Duńskie F-16 otrzymały też dodatkowe oprzewodowanie na węzłach uzbrojenia numer 3 i 7, co pozwala na użycie zasobnika PIDS (Pylon Integrated Dispenser Station) montowany na podwieszeniu numer 3 lub 7, do którego można dodatkowo podwiesić uzbrojenie. Urządzenie samodzielnie wykrywa nadlatujące rakiety i jednocześnie zawiera w sobie wyrzutnie flar i dipoli.
Pylon PIDS+ pod skrzydłem ukraińskiego F-16 z zaznaczonym czujnikiem MILDS-F.
(Komanduwannia Powitrianych Sył ZSU)
Myśliwce przeszły chrzest bojowy podczas operacji „Allied Force” w 1999 roku. Latały wówczas (wraz z norweskimi F-16) z bazy lotniczej Grazzanise we Włoszech i wykonywały głównie zadania CAP (lotniczy patrol bojowy).
723. Eskadrę rozwiązano już w 2001 roku. Cztery lata później rozwiązano także drugą eskadrę latającą na F-16 z Aalborga – numer 726. Od tego momentu duńskie „szesnastki” stacjonują już tylko we Flyvestation Skrydstrup, gdzie służą – już tylko formalnie – w składzie 727. i 730. Eskadry. 1 kwietnia 2025 roku F-35A oficjalnie przejęły dyżury w reżimie QRA w duńskich wojskach lotniczych. W końcowym okresie ich służby Dania posiadała trzydzieści trzy F-16AM i dziesięć F-16BM. Jeszcze w czerwcu ubiegłego roku kilka maszyn rozmieszczono w Kangerlussuaq na Grenlandii.
7 września ubiegłego roku, podczas Telemark Airshow w Norwegii, odbył się ostatni występ solowego zespołu pokazowego na F-16. Miesiąc później w Aalborgu wykonano ostatni, pożegnalny przelot. Ostatnim pilotem zespołu był kapitan Troels „TEO” Vang, a ostatnim samolotem pokazowym – E-006 Dannebrog II, nazwany na cześć duńskiej flagi i tak też pomalowany (na ilustracji tytułowej).
W toku pełnoskalowej wojny w Ukrainie Dania zobowiązała się przekazać wycofywane Vipery nad Dniepr. W sierpniu 2023 roku premierka Mette Frederiksen w obecności prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego potwierdziła, że Kopenhaga odstąpi Ukraińcom 19 Fighting Falconów. Pierwsza dostawa miała objąć sześć maszyn, które miały znaleźć się nad Dnieprem już za cztery–pięć miesięcy. Reszta byłaby dostarczona w kolejnych dwóch partiach do końca 2025 roku.
Ukraiński F-16.
(komanduwacz Powitrianych Sył Zbrojnych Sył Ukrajiny)
Wkrótce okazało się jednak, iż harmonogram ulegnie sporemu poślizgowi. Według duńskich dziennikarzy na przeszkodzie stanął proces szkolenia pilotów i techników w bazie Skrydstrup. Wątpliwości dotyczyły również tego, czy Ukraina dysponuje już odpowiednią infrastrukturą. Ostatecznie pierwsze duńskie F-16 dotarły do Ukrainy w lipcu 2024 roku.
Z kolei Argentyna otrzymała pierwszego duńskiego F-16 w grudniu 2024 roku. Egzemplarz ten, noszący w Danii numer ET-210, nie wzniesie się już w powietrze. Będzie jedynie wykorzystywany jako nielotna pomoc naukowa w szkoleniu personelu. Dostawy wszystkich dwudziestu czterech latających egzemplarzy mają dobiec końca w roku 2028.
