Saga z CAESAR-ami dla Czech doczekała się kolejnego rozdziału, a nad całym zamówieniem pojawia się coraz więcej ciemnych chmur. Praga zapłaciła już producentowi, KNDS France, 8,9 miliarda koron czeskich z łącznej kwoty 10,3 miliarda. Jednak z zamówionych 62 haubic jeszcze ani jedna nie trafiła do uzbrojenia czeskich wojsk lądowych, dla których CAESAR-y są ważnym komponentem modernizacji. Rosną obawy, że dostaw nie będzie jeszcze przez dłuższy czas.

Serwis Aktuálně.cz wskazuje, że już trzeci minister obrony z rzędu – najpierw Lubomír Metnar, potem Jana Černochová, a teraz Jaromír Zůna – nie radzi sobie z zakupem haubic. Czara goryczy być może niebawem się przeleje. Na razie Praga jedynie pisze do Paryża, ale niewiele z tego wynika.

Już w zeszłym roku mówiono o 14 problemach, które KNDS France musiało rozwiązać, aby móc myśleć o dostawie. Komplikacje związane były z integracją niemieckiego systemu dowodzenia Adler III z amunicją krajowej produkcji lub problemami z działaniem w trybie MRSI. W tym drugim przypadku chodziło przede wszystkim o to, że działa nie osiągnęły wymaganej donośności minimum 40 kilometrów.

Teraz pojawiły się problemy z kompatybilnością elektromagnetyczną (EMC). Na przełomie roku Francuzi przeprowadzili dwa testy, aby sprawdzić, czy promieniowanie elektromagnetyczne haubicy spełnia limity określone w umowie. Jednak protokoły, które dotarły do resortu 19 stycznia, wskazują na ich przekroczenie.

Rzecznik ministerstwa Petr Pešek ujawnił, że podczas badań kontrolnych stwier­dzono niezgodność dla tego parametru, zaś dostawca ma usuwać usterki i ustalać przyczyny powstałych problemów. Silniejsze promieniowanie podobno występuje zarówno w kabinach montowanych przez KNDS France, jak i w podwoziach Tatra T-815-7 z opancerzoną kabiną koncernu CSG. Zwiększone promieniowanie mogłoby wpływać na funkcjonowanie systemów łączności i uzbrojenia.

W połowie marca do ministerstwa dołączył nowy główny inżynier do spraw uzbrojenia, Ján Gurník. Jednak Czesi nie grzeszą szybkością w działaniu, kontakt z Francuzami nastąpił dopiero pod koniec kwietnia, ponad ćwierć roku po dostarczeniu protokołów z niezgodnościami.

Utrzymanie Konfliktów jako serwisu wolnego od reklam Google to dla nas priorytet. Dzięki Waszemu wsparciu z Patronite i BuyCoffee udało się to do tej pory i chcielibyśmy, aby tak zostało.

Żeby działać bez reklam Google, potrzebujemy 2000 złotych miesięcznie. To próg, który pozwala nam skupić się na pracy. Jeśli chcecie dorzucić swoją cegiełkę, możecie zrobić to przez Patronite.pl lub Buycoffee.to.

Nie spodziewamy się, że każdy będzie nas wspierał finansowo. Ale jeśli zdecydujecie się pomóc, zadbamy o to, by każda złotówka realnie pracowała na rozwój serwisu.

Nasze comiesięczne raporty finansowe możecie przeczytać tutaj.

SIERPIEŃ BEZ REKLAM GOOGLE 66%

Gurník będzie wnioskował (albo już to zrobił) o powtórzenie testu kontrolnego i zamierza wysłać swojego przedstawiciela do Francji, aby nadzorował ten proces. Czechy chcą rozwiązać tę kwestię przed próbami wojskowymi, które coraz bardziej się opóźniają. Obiekcje pojawiły się również po stronie producenta, który coraz głośniej przebąkuje o konieczności negocjowania podwyżki cen. Wszystko to wymagałoby podpisania aneksu do umowy.

Francuzi tłumaczą, że pierwotne porozumienie zakładało dostrajanie EMC dopiero podczas prób wojskowych. Czeskie żądania, aby rozwiązać tę kwestię przed testami, mają zmuszać producenta do zmian w organizacji produkcji, harmonogramie, a co za tym idzie również w kosztach. W tym zakresie Aktuálně.cz powołują się na wypowiedzi wysokiego rangą urzędnika ministerstwa obrony.

Rzeczywistość jest taka, że pierwotnie uzgodniona wartość kontraktu wzrosła jeszcze przed podpisaniem umowy i teraz prawdopodobnie wzrośnie ponownie. Czy więc obecny szef resortu obrony będzie miał na tyle odwagi, aby zrealizować groźbę ministerki obrony Jany Černochovej, że w najgorszym przypadku Czechy mogą całkowicie zerwać kontrakt? Jest to wielce ryzykowne, ale być może Praga nie będzie mieć wyjścia.

Co ciekawe, Czesi też nie są klarowni w tej sprawie. W listopadzie ubiegłego roku było wiadomo, że do czasu otrzymania pierwszych CAESAR-ów żołnierze nie zdążą zbudować garaży dla nich. Na tamten czas nie wykopano fundamentów pod budowę i szykowano się do przechowywania ich w tymczasowych schronach. Teraz Armáda České republiky będzie mieć więcej czasu.

Czesi wybrali CAESAR-y bez przetargu we wrześniu 2021 roku. Według przeka­za­nych informacji francuskie uzbrojenie osiągnęło najlepsze wyniki na podstawie oceny 80 parametrów taktyczno-technicznych i najniższej ceny. Haubice staną się uzbrojeniem ciężkiej brygady, która ma powstać do końca 2026 roku i stanowić będzie wypełnienie zobowiązań wobec NATO. Praga zakupiła 52 CAESAR-y, a w grudniu 2022 roku dokupiła jeszcze 10. Wszystko po to, aby zastąpić w służbie 48 haubic DANA wz. 1977 kalibru 152 milimetry.

Praga miała otrzymywać najnowszą wersję CAESAR-ów z nowym automatem ładowania, zdolną zabrać jednorazowo do 36 sztuk amunicji (wcześniej 18). Przy użyciu standardowej amunicji donośność wynosi 40 kilometrów. W przyszłości będzie mogła strzelać kierowanymi pociskami podkalibrowymi Vulcano GLR produkcji Leonardo, których donośność może sięgnąć 70 kilometrów. Szybkostrzelność to sześć strzałów na minutę. W czeskich armataubicach udział miała mieć też Grupa WB, która dostarcza system łączności wewnętrznej Fonet.

Mimo wątpliwości z końca 2020 roku zdecydowano się kontrakt procedować i w ten sposób niemal pięć lat później nasi południowi sąsiedzi nie mają ani jednego CAESAR-a. Co na to wszystko producent? Dziennikarze Aktuálně.cz skontaktowali się również z KNDS France z prośbą o komentarz. Jak wskazują, zamiast konkret­nych odpowiedzi, uzyskali jedynie bardzo ogólne stwierdzenie: „Dwa prototypy CAESAR-a 8 × 8 CZ są gotowe do udziału w próbach wojskowych od lata 2025 roku, po oficjalnym złożeniu raportu zawierającego rekomenda­cję kontynu­o­wa­nia prób wojskowych, wydanego przez Ministerstwo Obrony Republiki Czeskiej”.

Armáda České republiky