Wszędobylskie satelity komercyjne zaobserwowały nowy, nieznany wcześniej typ chińskich okrętów podwodnych, najpewniej o napędzie atomowym. Co jeszcze bardziej interesujące, być może jednostki nowego typu są równolegle budowane w dwóch stoczniach, z których jedna nie ma wcześniejszego doświadczenia w budowie atomowych okrętów podwodnych.
Nową jednostkę widać na dobrej jakości zdjęciach z 31 maja i 1 czerwca dostarczonych przez firmę Vantor. Okręt cumuje przy nabrzeżu wyposażeniowym szanghajskiej stoczni Jiangan. W oczy rzucają się trzy charakterystyczne cechy projektu: bardzo smukły kadłub, usterzenie rufowe w układzie „X” i niewielki kiosk.
Images of the JN hull, now included in HI Suttons original article.
As noted before, the design may not be sailless, but have a very low profile or compact sail. Tbd. https://t.co/mefjK8hr1x pic.twitter.com/qQ6y1HSQDF
— Alex Luck (@AlexLuck9) June 3, 2026
Na tym nie koniec. Kilka dni później kolejne zdjęcia upublicznione przez Vantor pokazały niezwykle podobny okręt zwodowany w stoczni Bohai z Huludao. Zakład ten, rozbudowany na dużą skalę w ostatnich latach, specjalizuje się w budowie atomowych okrętów podwodnych.
Z kolei stocznia Jiangan, chociaż od samego początku uczestniczy w budowie chińskiej floty podwodnej, ma na koncie wyłącznie jednostki konwencjonalne, a jej specjalnością są duże okręty nawodne, w tym lotniskowiec Fujian. Taki stan rzeczy rodzi liczne pytania odnośnie do napędu nowych okrętów podwodnych.
The second “Sailless” Nuclear powered submarine has been launched, after one launches in Shanghai last week pic.twitter.com/FM576vHHOW
— PLA Military Updates🇨🇳 (@PLA_MilitaryUpd) June 5, 2026
Kwestia napędu jest niezwykle istotna. H.I. Sutton, jeden z najbardziej uznanych światowych autorytetów w dziedzinie okrętów podwodnych, oszacował rozmiary okrętu z Huludao na 120 metrów długości i 10–11 metrów szerokości. Kadłuby o tak smukłych proporcjach są charakterystyczne dla amerykańskich jednostek typu Virginia Block V wyposażonych w dodatkową sekcję kadłuba Virginia Payload Module, mieszczącą wyrzutnie pocisków Tomahawk, a przyszłościowo także pocisków hipersonicznych i doki do obsługi bezzałogowych pojazdów podwodnych.
Przy tak dużych rozmiarach w grę wchodzi przede wszystkim napęd atomowy. Co jednak z okrętem z Szanghaju? Jeżeli stocznia Jiangnan wykorzystała swoje doświadczenia z napędem konwencjonalnym, byłby to największy SSK świata. W grę może jednak wchodzić napęd niezależny od powietrza wykorzystujący nieduży modułowy reaktor atomowy. Od kilku lat pojawiają się pogłoski o prowadzonych w Chinach pracach nad takim hybrydowym napędem okrętów podwodnych, nazwanym SSKN. Tego typu rozwiązanie ma być testowane na eksperymentalnym okręcie podwodnym typu 041.
Utrzymanie Konfliktów jako serwisu wolnego od reklam Google to dla nas priorytet. Dzięki Waszemu wsparciu z Patronite i BuyCoffee udało się to do tej pory i chcielibyśmy, aby tak zostało.
Żeby działać bez reklam Google, potrzebujemy 2000 złotych miesięcznie. To próg, który pozwala nam skupić się na pracy. Jeśli chcecie dorzucić swoją cegiełkę, możecie zrobić to przez Patronite.pl lub Buycoffee.to.
Nie spodziewamy się, że każdy będzie nas wspierał finansowo. Ale jeśli zdecydujecie się pomóc, zadbamy o to, by każda złotówka realnie pracowała na rozwój serwisu.
Nasze comiesięczne raporty finansowe możecie przeczytać tutaj.
Sutton zadaje istotne pytanie. W lutym pojawiły się doniesienia o zwodowaniu w Huludao nowego atomowego okrętu podwodnego, utożsamionego natychmiast z typem 095. Wraz z pojawieniem się nowych jednostek z Szanghaju i Huludao pojawia się pytanie, który to właściwy typ 095, mający być najnowocześniejszym wielozadaniowym atomowym okrętem podwodnym chińskiej marynarki wojennej. Zarówno w przypadku wodowania z lutego, jak i tego z maja/czerwca oficjalne czynniki milczą.
Z pomocą przychodzą sinofora, chociaż pojawiające się na nich dane należy traktować z ostrożnością. Według pojawiających się tam informacji, wiadomości z początku roku faktycznie dotyczyły wodowania prototypowej jednostki typu 095. Jako że prace nad tym typem miały przebiegać zbyt wolno, a ich wyniki nie są satysfakcjonujące, Pekin miał dać zielone światło dla opracowania bardziej nowatorskiego projektu. Tym sposobem, jak żartuje chiński milnet, typ 09V przekształcił się w typ 09X.
09V vs "mysterious 09X" SSN:
Major PLA insiders all talk of game changing nature of this new sail-less/mini-sail sub in terms of speed & stealth vs active/passive sonar.Huge size & lack of large VLS farm point to modern Seawolf type sub-hunter.
09V development delays -> 09X… https://t.co/vphhh6NRyO pic.twitter.com/Y9BtSfGxxG
— tphuang (@tphuang) June 7, 2026
Konieczna jest tutaj drobna dygresja na temat oznaczeń. Według Suttona poprawne oznaczenie chińskich atomowych okrętów podwodnych składa się z arabskiej dziewiątki, natomiast dalszy człon powinien być zapisywany cyframi rzymskimi. Zatem typ 09III, 09IV i tak dalej. Zapis wyłącznie cyframi arabskim jest jednak powszechniejszy, także w samych Chinach.
Wróćmy do typu 09X. Nieduży kiosk ma zapewniać jak najlepszą hydrodynamikę i obniżenie sygnatury akustycznej okrętu. Projekt określany jest jako odpowiednik amerykańskiego Seawolfa – pełnokrwistego myśliwskiego okrętu podwodnego, projektowanego z myślą o jak największym wyciszeniu i utrudnieniu przeciwnikowi wykrycia sonarami aktywnymi.
Za takim rozwiązaniem przemawia też niezaobserwowanie na zdjęciach satelitarnych wyrzutni pionowych dla pocisków manewrujących. Ma to swoją logikę. Mimo intensywnej rozbudowy chińskiej floty podwodnej US Navy ciągle ma przewagę liczebną i jakościową w jednostkach atomowych. Do tego dochodzi ryzyko konfrontacji z przeciwnikiem dysponującym zaawansowanymi siłami ZOP, czyli z Japonią.
W takich warunkach stawianie na zaawansowane jednostki zdolne przedrzeć się przez pierwszy łańcuch wysp na wody otwartego Pacyfiku i tam skutecznie walczyć z przeciwnikiem ma sens. Osobną kwestią pozostaje, na co dowództwo Marynarki Wojennej Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej położy większy nacisk: zwalczanie konwojów wiozących zaopatrzenie z kontynentalnych Stanów Zjednoczonych czy walkę z okrętami wojennymi. Nie należy też zapominać o innym ważnym zadaniu stawianym przed myśliwskimi okrętami podwodnymi, jakim jest osłona nosicieli strategicznych pocisków balistycznych.
Niewielki kiosk typu 09X jest logiczną konsekwencją dotychczasowego rozwoju chińskich okrętów podwodnych. Dobrego przykładu dostarczają wielozadaniowe jednostki typu 093. Z wersji na wersję kiosk stawał się coraz bardziej opływowy i stapiał się z kadłubem.
Through incremental increments, the Type 093B nuclear submarine is basically a new hull from the original.
New quietening tech along with pumpjet propulsion forms a very potent undersea threat. pic.twitter.com/AdJ7JLHvCb
— Zhao DaShuai 东北进修🇨🇳 Commentary (@zhao_dashuai) October 25, 2025
Linia rozwojowa wiodąca do typu 09X może jednak być inna. W roku 2018 w stoczni Jiangan zwodowano miniaturowy okręt podwodny nieznanego wcześniej typu. Na podstawie zdjęć rozmiary okrętu oszacowano na 50 metrów długości i 5–6 metrów szerokości. Przypuszczalnie to jednostka jednokadłubowa, co generalnie jest nietypowe dla chińskich konstrukcji. Najbardziej charakterystycznymi cechami okrętu były jednak bardzo mały kiosk i wysoki górny ster kierunku o znacznie większej powierzchni niż dolny. Jednostka miała zdecydowanie eksperymentalny charakter, nie wypatrzono chociażby pokryw wyrzutni torped.
Na początku 2022 roku pojawiły się nagrania z kolejnym typem małego okrętu podwodnego w roli głównej. Długość jednostki oszacowano ponownie na 50 metrów. Spekulowano, że okręt powstał na zamówienie zagranicznego klienta. Ale na kiosku wyraźnie widoczne były białe pasy. Jak wynika z dotychczasowych obserwacji, takie oznaczenie noszą w trakcie prób wyłącznie jednostki przeznaczone dla chińskiej marynarki wojennej.
Dało to powód do spekulacji nad zainteresowaniem MWChALW małymi i miniaturowymi okrętami podwodnymi. Takie jednostki mają sens w kontekście inwazji na Tajwan. Do tej pory nie zaobserwowano jednak seryjnych okrętów tej klasy, co daje argument dla tezy, że były to okręty eksperymentalne, mające przetestować rozwiązania zastosowane następnie w typie 09X.