Bułgarskie ministerstwo obrony poinformowało o odbiorze pierwszej partii kołowych transporterów opance­rzo­nych Stryker, zamówionych w 2024 roku. Dostawa objęła pięć pojazdów z łącznej liczby 183 w kilku wersjach. Wozy trafią do zakładów Terem – Iwajło, gdzie przejdą proces końcowego doposażenia i przegląd, po czym zostaną przekazane do 61. Brygady Zmechanizowanej w Karłowie.

Dostawę pojazdów zrealizowano 14 lutego. Oprócz transporterów dostarczono pojazdy logistyczne i wyposażenie towarzyszące do zawartej przed kilkoma laty umowy na dostawy samolotów wielozadaniowych F-16 Block 70/72. Resort obrony podał, że dostarczono także osiem używanych Strykerów, przekazanych bezpłatnie jako wsparcie ze strony amerykańskiej administracji do szkolenia personelu na nowym typie uzbrojenia.

Amerykański Departament Stanu wydał zgodę na zakup przez Bułgarię Strykerów wraz z wyposażeniem towarzyszącym we wrześniu 2023 roku. Była to wówczas zaskakująca informacja, ponieważ bułgarski resort obrony nie informował wcześniej o planach pozyskania amerykańskich pojazdów. Niemniej od lat Sofia próbowała bezskutecznie kupić nowe transportery dla wojsk lądowych. Umowę opiewającą na 1,12 miliarda euro zatwierdzono w sierpniu 2024 roku.

M1296 Dragoon.
(US Army / Staff Sgt. Elizabeth O. Bryson)

Bułgaria na mocy umowy pozyskała łącznie 183 transportery w kilku konfiguracjach: 90 w odmianie bojowego kołowego wozu piechoty M1296 Dragoon, 17 w odmianie transportera M1126, dziewięć wozów wsparcia inżynieryjnego M1132, 33 wozy dowodzenia M1130, 24 pojazdy ewakuacji medycznej M1133 i dziesięć transporterów rozpoznania biologicznego M1135. Przez okres 24 miesięcy General Dynamics Land Systems ma wspierać eksploatację bułgarskich Strykerów.

Oprócz Strykerów rząd w Sofii może pozyskał również 15 pojazdów ciężarowych rodziny HEMTT, między innymi w wersji transportowej i ewakuacyjnej. Ponadto zatwierdzony przez DSCA pakiet zawiera szereg wyposażenia towarzyszącego, w tym części zamienne, narzędzia, sprzęt elektroniczny, a także uzbrojenie – zapas karabinów maszynowych M240 i M2A1 oraz zdalnie sterowanych modułów uzbrojenia CROWS i RS6 (LW30) dla Dragoonów.

Odkąd rozpoczęliśmy finansowanie Konfliktów przez Patronite i Buycoffee, serwis pozostał dzięki Waszej hojności wolny od reklam Google. Aby utrzymać ten stan rzeczy, potrzebujemy 2000 złotych miesięcznie.

Możecie nas wspierać przez Patronite.pl i przez Buycoffee.to.

Rozumiemy, że nie każdy może sobie pozwolić na to, by nas sponsorować, ale jeśli wspomożecie nas finansowo, obiecujemy, że Wasze pieniądze się nie zmarnują. Nasze comiesięczne podsumowania sytuacji finansowej możecie przeczytać tutaj.

KWIECIEŃ BEZ REKLAM GOOGLE 82%

Sofia od wielu lat próbowała kupić 150 nowych transporterów opancerzonych. Nowe pojazdy miały uzupełnić, a następnie wyprzeć z użycia posowieckie transportery BRDM-2, BTR-60PB i ich zmodernizowaną wersję BTR-60PB-MD. Postępowanie to efekt przyjęcia tak zwanej białej księgi w zakresie obronności, jeszcze w 2010 roku, przez tamtejsze Zgromadzenie Narodowe.

Stryker w wersji wozu dowodzenia – M1130.
(US Army / Staff Sgt. Daniel Herman)

W 2019 roku uruchomiono przetarg, który stał się jednym z ważniejszych bułgarskich programów zbrojeniowych w ostatnich latach. Ministerstwo obrony zaprosiło do złożenia oferty cztery przedsiębiorstwa: konsorcjum Rheinmetall i Krauss-Maffei Wegmann, Nextera, Patrię oraz General Dynamics European Land Systems. Wartość potencjalnego kontraktu szacowano wówczas na 1,46 miliarda lewów (3,47 miliarda złotych).

Przetarg od początku napotykał jednak trudności. Nexter nie przedstawił oferty. Zamiast tego rząd francuski zwrócił się z propozycją bezpośrednich międzyrządowych negocjacji, która została odrzucona przez Sofię. Później z postępowania odpadli Niemcy, ponieważ proponowany przez konsorcjum transporter opancerzony Boxer miał nie spełniać postawionych przez zamawiającego wymagań. Ostatecznie do dalszego etapu postępowania zakwalifikowały się Patria i GDELS.

Finowie proponowali transporter AMV XP, a Amerykanie – Piranhę V. Nowe transportery pozwoliłyby na przezbrojenie trzech grup batalionowych z brygady zmechanizowanej. Ostatecznie w 2021 roku przetarg anulowano z powodu przekroczenia zakładanego budżetu. Według nieoficjalnych informacji oferty obu przedsiębiorstw przekraczały górną granicę wartości o około pół miliarda lewów.

Bułgarski BTR-60PB-MD1.
(KGG1951, Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International)

Sprawa pozyskania nowych transporterów była jednak na tyle pilna, że ministerstwo obrony poleciło państwowemu przedsiębiorstwu Terem-Holding sprawdzenie możliwości wspólnej produkcji transportera opancerzonego przy maksymalnym udziale bułgarskiego przemysłu. W bułgarskich mediach pojawiały się informacje, że kierownictwo resortu obrony zdecydowało się prowadzić negocjacje bezpośrednio z Amerykanami w sprawie zakupu bliżej nieokreślonej partii Strykerów.

Podstawę bułgarskich wojsk lądowych stanowią jedna brygada pancerna i zmecha­ni­zo­wana, uzupełnione pojedynczymi pułkami i batalionami. Trzonem brygady pancernej jest około dziewięćdziesięciu czołgów podstawowych T-72M1, z czego zmodernizowano czterdzieści, wspierane przez bojowe wozy piechoty BMP-1 i BMP-23, których w służbie jest łącznie około 200.

Głównym orężem brygady zmechanizowanej są wspomniane kołowe transportery opancerzone BRDM-2 i BTR-60PB-MD, których jest odpowiednio około dwustu i około stu. Uzupełnia je garstka wozów M1117 oraz HMMWV. Wprowadzenie do służby Strykerów zakończyłoby długą epopeję programu nowych KTO i pozwoli wycofać znaczną część przestarzałego uzbrojenia.

US Army / Laura Buchta