Kiedy już trafimy podczas wycieczki po Grecji na wyspę Eubea i zajrzymy do miejscowości Chalkida – która sama nie jest bardzo ciekawa – możemy zajrzeć do Muzeum Wojny. To jeden nieduży obiekt, przy którym wystawiono kilka sztuk uzbrojenia, w tym amerykański samochód pancerny M8 Greyhound, samolot myśliwski Dassault Mirage F1 czy czołg średni M48 Patton. Za murami stoi śmigłowiec Bell UH-1 Iroquois. Zanim jednak na dobre zatopimy się w zbiorach muzealnych, na chwilę chociaż zatrzymajmy się przy historii miejsca, w którym się znajdujemy.
Muzeum – skądinąd bardzo młode, założone w 2023 roku – jest częścią bazy wojskowej znajdującej się obok portu w Chalkidzie, w pobliżu mostu na cieśninie Ewripos. Patronem bazy stał się major piechoty Joanis Welisariu, pochodzący z Kymi na Eubei, znany z okupacji Janiny, bohater wojen bałkańskich w latach 1912–1913. W tym obiekcie mieści się Szkoła Piechoty.
Kamień węgielny pod budynki obozu szkolnego położono na początku grudnia 1909 roku, a jego budowę ukończono trzy lata później. Początkowo służył on jako ośrodek koncentracji jeńców tureckich z wojny grecko-tureckiej w latach 1912–1913, a następnie jako miejsce rekrutacji do różnych jednostek greckich wojsk lądowych, aż do 1947 roku, kiedy utworzono Szkołę Piechoty.
Muzeum świeci pustkami, ale to nie oznacza, że nie ma czym się pochwalić.
Za wejściem po lewej stronie mieści się kasa, gdzie siedzi żołnierz greckich wojsk lądowych. Po zakupieniu biletu wstępu możemy ruszyć, aby zwiedzić nieduży budynek. Wystawa – mimo że powierzchniowo nieduża – tematycznie przeskakuje po niemal wszystkich okresach w historii wojskowości państwa greckiego.
Samochód pancerny M8 Greyhound.
Rozpoczyna od okresu weneckiej okupacji w Grecji w latach 1204–1470, aby płynnie przejść do czasów rządów Imperium Osmańskiego, które trwały od 1470 roku aż do rewolucji greckiej w 1821 roku. Pod koniec XVIII wieku w świadomości Greków zaczęło szerzyć się słuszne żądanie odrębnego bytu państwowego. W tym klimacie powstały różne tajne organizacje greckie. Założone w Odessie w 1814 roku tajne Towarzystwo Przyjaciół (po grecku Φιλική Εταιρεία, Filiki Eteria) miało na celu przygotowanie i wywołanie zbrojnego powstanie, które doprowadziłoby Greków do wyzwolenia i utworzenia własnego państwa.
Samolot myśliwski Dassault Mirage F1.
Pragnienie wolności skłoniło Greków do zbrojnej walki i rozpoczęcia powstania w marcu 1821 roku. Zarówno o tym, jak i o poprzednich okresach opowiada bardzo duża (jak na przestrzeń wystawienniczą) kolekcja broni, mundurów, dzieł sztuki, przedmiotów osobistych i korespondencji tamtych czasów. Reakcja Imperium Osmańskiego była natychmiastowa i wkrótce skutecznie stłumiła większość powstań, dokonując masakr ludności cywilnej i egzekucji ważnych osobistości opowiadających się za panhellenizmem, w tym patriarchy Grzegorza V.
Mundur macedońskiego bojownika o uzbrojenie z okresu starć z Bułgarami zainteresowanymi ziemiami Macedonii.
W latach 1822–1825 wybuchła wojna domowa między rewolucjonistami, spowodowana rywalizacją o przywództwo, ale także o nowo utworzone państwo greckie. Na przeszkodzie stało początkowo negatywne stanowisko dyplomatyczne wielkich mocarstw. W 1827 roku, poprzez zbrojną interwencję w bitwie morskiej pod Navarino, a w 1828 roku dzięki francuskiej kampanii na Peloponezie i wojnie rosyjsko-tureckiej, Grecy zyskali przewagę, zaś sułtana zmuszono do wycofania wojsk i uznania niepodległości Grecji.
Czołg średni M48 Patton.
Po bohaterskiej walce Greków o wolność przyszły lata 1827–1831, gdy pierwszym gubernatorem niepodległej Grecji został Joanis Kapodistrias, wybrany przez Zgromadzenie Narodowe w Trizinie w 1827 roku, gdy granice Grecji nie były jeszcze ustalone. To dzięki niemu i jego zabiegom dyplomatycznym terytorium państwowe szybko się rozrosło. Rządy Ottona I Wittelsbacha, pierwszego króla niepodległej Grecji, to lata 1832–1862.
Po prawej widoczny mundur oficera osmańskiego z czterema medalami i szablą.
Później przyszła wojna grecko-turecka w kwietniu–maju 1897 roku, która zapoczątkowała serię konfliktów. Płynnie więc idziemy do kolekcji poświęconej walkom w Macedonii (1904–1908) i wysiłkom Greków, aby chronić region Macedonii przed ekspansjonistycznymi ambicjami Bułgarów, którzy pragnęli dostępu do Morza Egejskiego.
Odkąd rozpoczęliśmy finansowanie Konfliktów przez Patronite i Buycoffee, serwis pozostał dzięki Waszej hojności wolny od reklam Google. Aby utrzymać ten stan rzeczy, potrzebujemy 2000 złotych miesięcznie.
Możecie nas wspierać przez Patronite.pl i przez Buycoffee.to.
Rozumiemy, że nie każdy może sobie pozwolić na to, by nas sponsorować, ale jeśli wspomożecie nas finansowo, obiecujemy, że Wasze pieniądze się nie zmarnują. Nasze comiesięczne podsumowania sytuacji finansowej możecie przeczytać tutaj.
To wszystko prowadzi nas do konfliktów będących preludium pierwszej wojny światowej. Zwycięskie bitwy i kampanie morskie wojen bałkańskich (1912–1913) pozwoliły Grecji poszerzyć granice. W pierwszej wojnie bałkańskiej sojusz Grecji, Bułgarii, Serbii i Czarnogóry rzucił rękawicę Imperium Osmańskiemu. Traktat londyński podpisany w maju 1913 roku przypieczętował porażkę Osmanów.
Na pierwszym planie mundur oficera bułgarskiej armii z okresu wojen bałkańskich.
Druga wojna bałkańska wybuchła, gdy 16 czerwca 1913 roku Bułgaria jednocześnie zaatakowała dwóch swoich byłych sojuszników, Grecję i Serbię. W efekcie wojen Grecy w Macedonii, na Krecie, w Janinie i na wyspach Morza Egejskiego zostali wyzwoleni i włączeni do organizmu państwowego. Grecja była jednym z wielkich zwycięzców wojen bałkańskich, dzięki sukcesom militarnym i dyplomatycznym udało jej się powiększyć swoje terytorium i liczbę ludności o około 40%. Ten okres historyczny prowadzi do Wielkiej Wojny, do której Ateny przystąpiły po stronie ostatecznie zwycięskiej Ententy.
Uzbrojenie i wyposażenie z okresu wojen bałkańskich, w tym serbskie, greckie i rumuńskie medale i odznaczenia.
Po pierwszej wojnie światowej konferencja pokojowa w Paryżu dała Grekom zielone światło na lądowanie wojsk greckich w Azji Mniejszej w 1919 roku. Po początkowych zwycięstwach nastąpiły porażki, które doprowadziły do brutalnego wypędzenia Greków. 28 października 1940 roku Grecja kategorycznie odmówiła poddania się faszystowskim Włochom, sojusznikowi Niemiec. Dzień nazywany dniem Ochi („Nie”) zapisał się w tamtejszej historii. Grecy entuzjastycznie przyjęli wezwanie do ochrony ojczyzny. Po włoskiej agresji nastąpiła inwazja wojsk niemieckich w kwietniu 1941 roku, a następnie desant na Kretę w maju.
Na zdjęciu widoczne MP40 i MP38 oraz niemieckie wyposażenie używane podczas walk w Grecji.
Greckie siły zbrojne brały udział w operacjach alianckich przeciwko siłom Osi na Bliskim Wschodzie. Jednocześnie Grecy stawiali opór siłom okupacyjnym. Po drugiej wojnie światowej wysłała siły ekspedycyjne w ramach misji ONZ w wojnie koreańskiej (1950–1953). Ostatnim większym zagadnieniem muzeum są wydarzenia militarne na Cyprze od 1963 roku do inwazji tureckiej w 1974.
Jak zorganizować wizytę?
Placówka mieści się pod adresem Thrasyvoulou (Trasiwulu), Papastrati 8, Chalkida 341 33. Niezależnie od pory roku i dnia tygodnia stoi otworem w godzinach 9.00–17.00. Bilety można kupić na miejscu. Normalny kosztuje niemal symboliczne 3 euro. Na dość małej przestrzeni zgromadzono dużą liczbę mundurów, broni, przedmiotów i innych eksponatów, które pozwolą przeskoczyć przez kilka wieków greckiej historii. Mimo że budynek z zewnątrz wydaje się niepozorny, w środku naprawdę jest co robić.
Tak na Niemców czekali obrońcy Krety w maju 1941 roku.
Z pewnością nie można porównywać tego obiektu do podobnego w Atenach, ale ma też sporo do zaoferowania. Zarządzającym muzeum należy się też jednak duży minus, gdyż opisy poszczególnych okresów historycznych są jedynie w języku greckim, co wystawia przeciętnego zwiedzającego zagranicznego turystę na próbę i sięgnięcie po tłumacza, który przetworzy tamtejszy język na bardziej przyswajalną formę.
Święta Kompania była grecką jednostką sił specjalnych utworzoną na Bliskim Wschodzie w 1942 roku. Składała się wyłącznie z greckich oficerów trzech rodzajów sił zbrojnych (wojsk lądowych, marynarki wojennej i sił powietrznych) oraz studentów Szkoły Kadetów Wojskowych, pod dowództwem pułkownika Christodulosa Tsijandesa.
W przypadku zgromadzonych tam zbiorów sytuacja jest wyraźnie lepsza, gdyż mamy opisy dwujęzyczne. Do muzeum można dojechać samochodem albo podejść pieszo, gdyż w Chalkidzie wszędzie wydaje się blisko. Polecamy udać się do Muzeum Wojny, wizyta będzie miłym przerywnikiem w zwiedzaniu greckiego interioru. Ale nie tylko. Znajdziemy tam wiele interesujących egzemplarzy broni i wyposażenia żołnierskiego z kilku okresów historycznych. Ich obejrzenie nie zajmie dużo czasu, a z pewnością będzie ciekawym doświadczeniem.
