„Specnaz” jest jedną z najgłośniejszych książek Wiktora Suworowa. Jego pierwsze angielskie wydanie ukazało się jeszcze w czasach „zimnej wojny” i przyczyniło się do rozpropagowania i zmitologizowania radzieckich sił specjalnych bardziej niż najlepsza radziecka propaganda. Także i u nas w kraju książka była już oblikowana przez wydawnictwo Adamski i Bieliński. Tym razem mamy do czynienia z wydaniem II, poprawionym, chociaż dokładnie w tym samym tłumaczeniu, a wszystko to za sprawą publikującego całą twórczość Suworowa wydawnictwa Rebis.

Najnowsza książka Andrzeja W. Sawickiego to sprawnie napisana powieść historyczna z elementami fantastycznymi, która przedstawia alternatywną wersję powstania styczniowego, niezwykle plastyczną, całkowicie inną od znanej z podręczników do historii. Historia, jaką śledzimy, dzieje grupy „odmieńców” walczących w szeregach powstańców, to jedynie niewielki wycinek ukazujący zdarzenia z pierwszego miesiąca walk. Na kartach powieści nie brakuje oczywiście postaci naprawdę żyjących czy wydarzeń, które miały miejsce.

Oto szalona idea: napisać thriller szpiegowski, którego zakończenie cały świat zna, nim jeszcze Autor siądzie do pracy. Na przykład thriller szpiegowski o zamachu Mehmeta Alego Ağcy na Jana Pawła II. Znane zakończenie? No pewnie, że znane. Tymczasem „Czerwony Królik” to naprawdę niezła powieść, a jej słabe punkty w żadnym wypadku nie wynikają z powszechnie znanego zakończenia.

Zmiany zachodzące w mieście w pierwszych kilkunastu miesiącach po zakończeniu wojny to moim zdaniem najciekawszy fragment książki. Repatrianci ze Wschodu, oswajający się z nowym miejscem zamieszkania, długo byli przekonani, że to tylko stan tymczasowy, a miasto może powrócić do Niemiec (pamiętajmy, że granicę z Polską władze w Bonn uznały dopiero w 1991 roku). Ale 1945 rok to także tragedia rodowitych breslauerów, którym nie udało się uciec z miasta przed zajęciem przez Armię Czerwoną – wyrzucanych z domów, okradanych, bitych, gwałconych kobiet i dziewcząt, więzionych w obozach o tragicznych warunkach bytowych.

Po opisaniu śmierci Elbinga w 1945 roku Tomasz Stężała przenosi Czytelników zarówno w miejscu, jak i w czasie. Tym razem akcja skupia się na trzech młodych porucznikach, służących w Wehrmachcie, Wojsku Polskim i Armii Czerwonej. Jak można się spodziewać, Elbląg także pojawia się na kartach książki.

To zaskakujące, jak wiele jest w stanie znieść człowiek, jakie katusze fizyczne i psychiczne jest w stanie przezwyciężyć i nie dać się złamać. Każdy ma jednak pewne granice wytrzymałości. Gdy je osiągnie, umiera – od razu lub po pewnym czasie, w pełni świadomy lub ledwie przytomny, ale umiera. Czasem wszakże pojawiają się ludzie, którzy osiągają te granice i je przekraczają, a mimo to żyją nadal. Ludzie absolutnie niezłomni. Ludzie tacy jak Louis Zamperini.

Już na wstępie można śmiało stwierdzić, że zapowiada się wyjątkowo interesująco, odsłania bowiem przed Czytelnikiem życie i działalność kogoś niezwykłego, a zarazem nieznanego – Raoula Wallenberga, tragicznego bohatera czasów pogardy i upadku człowieczeństwa, który poświęcił życie ratowaniu innych.

Akcja powieści Rafała Dębskiego – autora kilkudziesięciu opowiadań i dziesięciu powieści historycznych oraz fantasy, redaktora naczelnego miesięcznika „Science Fiction, Fantasy i Horror” – toczy się kilka lat po zamachu na Dubrowce i w Biesłanie oraz po śmierci Szamila Basajewa. Naród po dwóch wojnach z Rosją jest mocno podzielony. Część nadal wspiera ukrywających się w górach separatystów, nie brakuje rodzin żyjących z przemytu i handlu narkotykami, inni starają się odnaleźć w nowej rzeczywistości i mieć po prostu święty spokój. Kłócą się ze sobą także komendanci polowi.

Wojna to nie tylko bitwy, tajne operacje i wzajemne zabijanie się. Na te czynności przypada niewielki procent zaangażowanych ludzi i sił. Przez większość czasu główny wysiłek wojenny skupia się na zapleczu frontu lub w jego pobliżu, i są to czynności niebędące walką: zbieranie sił, szkolenie, odpoczynek, patrolowanie, remonty uzbrojenia, planowanie i tak dalej. W tym czasie dzieją się rzeczy równie ciekawe jak sama walka, czego najlepszym dowodem jest książka Wincentego Cygana.

Odchodził w niesławie. Za jego dwóch kadencji Stany Zjednoczone z pozycji szanowanego i jedynego supermocarstwa stały się państwem oskarżanym o zbrodnie wojenne, prowadzącym równocześnie dwie wojny, pogrążonym w kryzysie ekonomicznym, do tego z rosnącymi w siłę konkurentami z Rosji, Chin i innych państw rozwijających się. Mowa oczywiście o 43. prezydencie USA – George’u W. Bushu – który w kilkanaście miesięcy po zakończeniu urzędowania napisał autobiografię „Kluczowe decyzje”.