Odkąd zaczęła wychodzić seria wydawnicza „Historia Państw Świata XX wieku”, a obecnie „Historia Państw Świata w XX i XXI wieku”, staram się – w miarę możliwości finansowych – powiększać biblioteczkę właśnie o te pozycje. Każdy, kto choć raz miał możliwość zapoznać się z którymkolwiek z tomów, na pewno to rozumie. Tym razem miałem niewątpliwą przyjemność przestudiowania książki dotyczącej historii Bułgarii.

O działaniach polskiej 1. DPanc napisano już dużo, być może bardzo dużo. Czas bezustannie pozbawia nas obecności żyjących świadków, co nieuchronnie zubaża powstające publikacje. Mimo to, Jacek Kutzner i Juliusz S. Tym zdecydowali się na ponowne poruszenie tego, znanego przecież wielu historykom, tematu. Dzięki ich wytężonej pracy i żelaznej konsekwencji w tworzeniu kolejnych rozdziałów omawianej książki, powstała intrygująca i wciągająca lektura.

Kwestia niemieckiej pomocy dla Włodzimierza Lenina w przejęciu władzy w Rosji, nie ograniczającej się bynajmniej do przepuszczenia przez granice wyruszającego ze Szwajcarii zaplombowanego pociągu z rosyjskimi rewolucjonistami, jest raczej dobrze znana. Jednak problem ten nie był jak dotąd potraktowany tak całościowo, jak czyni to wydana przez Bellonę książka niemieckiej historyczki Elisabeth Heresch.

„Obyś żył w ciekawych czasach” – brzmi chińskie przekleństwo. Mieszkańcy Europy i nie tylko naszego kontynentu w XX wieku przekonali się, jak celne i prawdziwe są te słowa. Jednak nie dla wszystkich ludzi, narodów miało ono taką samą siłę i znaczenie. W czasie II wojny światowej żyć na zachodzie Europy a na Wschodzie czy Południu (Bałkany) to dwa, a nawet trzy światy. Bezapelacyjnie Duńczycy żyli w ciekawych czasach, jednak najważniejsze wydarzenia i zawieruchy najkrwawszego wieku dotyczyły tego państwa pośrednio lub w najmniej bolesny sposób – oczywiście jeśli porówna się historię Półwyspu Jutlandzkiego z historią innych państw Europy.

Zapewne wszyscy zainteresowani II wojną światowa na wschodzie znają już Marka Sołonina. Ten rosyjski autor wzorem Wiktora Suworowa i kilku innych niezależnych badaczy postanowił pokazać Czytelnikom nową, odkłamaną bądź, jak wolą inni, odmienną od oficjalnej wersję historii.

Odkąd świat światem i nauka nauką, historycy, tak jak poeci i pisarze, wiedli i nadal wiodą spór o interpretację dziejów narodu i społeczeństw na przestrzeni dziejów. Dotyczy to zarówno opisu wydarzeń współczesnych autorowi, niedalekiej przeszłości czy historii „dawnej”. Każdy z naukowców ma swoje poglądy i zapatrywania polityczne, inna wizję rozwoju lub upadku społeczeństwa, grupy społecznej, którą bada lub opisuje.

Otwarcie przyznaję, że długo zastanawiałem się, jak powinienem zacząć tę recenzję. Jak usprawiedliwić przed Czytelnikami fakt, że na naszych elektronicznych łamach pojawia się science fiction – powieść, której fabułę osadzono w dalekiej przyszłości na odległej planecie, gdzie ludzkość zmaga się z najazdem tajemniczych, dysponujących niezwykle zaawansowaną i niszczycielską technologią obcych.

Zapewne większość z Was pamięta doskonale, co to była III Rzesza. 15 września 1935 roku Reichstag uchwalił Ustawy Norymberskie, w których skład wchodziła między innymi „Ustawa o ochronie krwi niemieckiej i niemieckiej czci”. Na jej mocy dziecko z niemiecko-żydowskiego małżeństwa określano mianem „żydowskiej krzyżówki pierwszego stopnia”. Taką „krzyżówką” była autorka.

Na 250 stronach autorzy w lekki – publicystyczny, można by rzec – sposób analizują charakter samego zjawiska władzy, od czasów najstarszych do współczesności oraz tych, którzy ową władzę sprawują. Przechodząc po łebkach po historii, koncentrują się na czasach nam najbliższych i analizują to zjawisko z kilku głównych stron: jak zdobyć władzę? jak ją utrzymać? jak władza zmienia charakter ludzi? i jak na to wszystko reagują społeczeństwa?

Ostatnia część trylogii opowiada o wydarzeniach, które nastąpiły tuż po bitwie pod Gettysburgiem aż do zakończenia wojny (lipiec 1863–kwiecień 1865). Na przemian towarzyszymy armii Północy, próbującej zadać ostateczny cios rebeliantom, albo wojskom generała Roberta Lee, skutecznie – do czasu – opierającym się atakom wroga. Po dzewięciomiesięcznym oblężeniu Petersburga i zastosowaniu przez Północ taktyki spalonej ziemi przegrana Konfederacji stała się już tylko kwestią czasu.