Wpisy w kategorii 1815-1918


1815-1918

Czy Lenin był niemieckim agentem?

Momentem przełomowym dla zamiarów niemieckiego wywiadu wobec rosyjskiego emigranta był wybuch rewolucji lutowej. Lenin wiedział, że nadarzyła się szansa na spełnienie jego marzenia – wzniecenia w Rosji socjalistycznej rewolucji. Rząd niemiecki mógł być (i w rzeczywistości był) bardzo pomocny w urzeczywistnieniu jego planów, jednak pierwszym etapem był bezpieczny powrót do Rosji. Możliwości były w zasadzie dwie: powrót przez terytorium Ententy lub jej przeciwników.

Czytaj dalej 0 Komentarzy
1815-1918

Zderzenie interesów. Rosyjska ekspansja na Dalekim Wschodzie i narastanie konfliktu z Japonią

Zainteresowanie Imperium Rosyjskiego dalekowschodnimi rejonami Azji sięga korzeniami aż do połowy XVII wieku. Wiązało się z szeregiem ekspedycji odkrywczych, które dały początek osiedleniom nad rzeką Amur. W niedługim czasie doprowadziło to do sporu granicznego z Chinami, które rościły sobie prawo do terenów na północ od rzeki. Ostatecznie kwestię granicy rosyjsko-chińskiej rozwiązano poprzez zawarcie w 1689 roku traktatu nerczyńskiego, który pozostawiał Kraj Nadamurski w rękach cesarzy chińskich.

Czytaj dalej 0 Komentarzy
1815-1918

Kolonializm w Azji Środkowej. Proces gospodarczego uzależnienia Buchary od Rosji

Polityka kolonialna prowadzona przez europejskie mocarstwa nie ominęła obszarów Azji Środkowej. Choć mentalnie tkwiły głęboko w średniowieczu, stanowiły łakomy kąsek dla lokalnych potęg szukających nowych ziem. Państwa takie jak Persja czy Turcja nie brały bezpośredniego udziału w opanowywaniu stepów Azji Centralnej. Głównymi graczami prowadzącymi zmagania były Rosja od północy oraz Anglia sprawująca zwierzchnią władzę nad Indiami i Afganistanem. Jak jednak doszło do trwałego związku gospodarczego ośrodków takich jak Buchara z caratem, a później władzą bolszewicką? Nie ma na to pytanie jednoznacznej odpowiedzi, lecz warto bliżej poznać sytuację stepu w czasach kolonializmu.

Czytaj dalej 0 Komentarzy
1815-1918

Droga ku mocarstwowości. Ekspansja japońska na przełomie XIX i XX stulecia

Przebudzony do życia po ponad dwóch wiekach izolacji potencjał narodu japońskiego wcześniej czy później musiał znaleźć ujście dla swych ambicji. Rozwijająca się gospodarka wciąż poszukiwała nowych rynków zbytu dla swoich towarów, z kolei przemysł ciężki wymagał poważnego zaplecza surowcowego, którym ziemia japońska nie dysponowała. Szybki przyrost ludności, prowadzący do przeludnienia miast, i narastające problemy z zaspokojeniem potrzeb żywnościowych tak licznej społeczności przez rynek krajowy prowadziły jedynie do powiększania importu. Jeśli doda się jeszcze militarne tradycje Japonii, względy strategiczne i próby szerszego włączenia się w nurt światowej polityki kolonialnej – droga ku ekspansji stała przed Japonią otworem.

Czytaj dalej 0 Komentarzy
1815-1918

Japonia ery Meiji. Czas modernizacji

Obalenie istniejącego od siedmiu wieków systemu siogunatu i przywrócenie władzy cesarskiej stało się zaczątkiem wielkich zmian. Zmian, które w niedługim czasie miały odbić się szerokim echem w całym kraju, a także poza jego granicami. Reformy podjęte przez obóz procesarski miały wzmocnić i usankcjonować dopiero co formujące się nowe ośrodki władzy. Dążono także do jak najszybszego uzyskania niezależności w stosunkach z zagranicznymi potęgami kolonialnymi. Chcąc jednak zreformować kraj, należało kategorycznie odciąć się od starych przyzwyczajeń, przesądów i poglądów.

Czytaj dalej 0 Komentarzy
1815-1918

Ku erze Meiji. Droga Japonii od izolacjonizmu do ambicji mocarstwowych

Decydujący cios polityce sakoku wymierzył jednak przedstawiciel Stanów Zjednoczonych, komodor Matthew C. Perry, młodszy brat Olivera Hazarda Perry’ego, bohatera wojny brytyjsko-amerykańskiej z 1812 roku. W dniu 8 lipca 1853 roku komodor wpłynął wraz ze swoją eskadrą na wody zatoki Uraga w pobliżu Edo. Japończycy na widok pomalowanych na czarno kadłubów okrętów, które wbrew wszelkiej logice, jaką znali, płynęły pod wiatr, nadali im nazwę kurofune, czyli „czarne okręty”. Perry przekazał władzom japońskim list od prezydenta Millarda Fillmore’a, w którym zawarto propozycję nawiązania wzajemnych kontaktów. Zapowiedział także, że wróci po odpowiedź za rok.

Czytaj dalej 0 Komentarzy
1815-1918

Na służbie w Marynarce Wojennej Imperium Rosyjskiego. Casus oficera narodowości polskiej na przykładzie wiceadmirała Edwarda Szczęsnowicza

Charakterem, doświadczeniem bojowym i umiejętnościami wyróżniał się zdecydowanie wśród oficerów narodowości polskiej służących we flotach zaborców. Dziś zapomniany „ojciec” rosyjskiej floty podwodnej zasługuje na przypomnienie jego życia i czynów. Tym bardziej, że nigdy nie zapomniał, kim jest i skąd pochodzili jego przodkowie. Na łamach ówczesnych gazet manifestował ciągle swoją polskość, jednocześnie utrzymując kontakty z rodakami.

Czytaj dalej 0 Komentarzy
1815-1918

Pocztówki wyrazem patriotyzmu narodu polskiego w XIX i XX wieku

Pocztówka we współczesnym świecie jest mało znaczącą kartką papieru. Najczęściej używa się jej do wysyłania pozdrowień z wakacji. Ale gdy spojrzymy na pocztówkę jako na oręż w walce o niepodległość, nabiera już innego znaczenia. Można dzięki pocztówce przekazywać określone treści. W przypadku Polaków będą to treści o charakterze niepodległościowym.

Czytaj dalej 0 Komentarzy
1815-1918

Zabić cara! Zamachy na Aleksandra II Romanowa

Car zawdzięczał życie robotnikowi Osipowi Komissarowowi, który podbił rękę zamachowca, dzięki czemu druga z kul przeznaczonych dla władcy przeszła obok. Sprawca natychmiast został pochwycony i doprowadzony przed oblicze ocalonego władcy, który podobno zadał tylko jedno pytanie: „Czy jesteś Polakiem?”, na co ten odpowiedział przecząco. Zdziwiony imperator zapytał wówczas: „To czego ode mnie chcesz?”

Czytaj dalej 0 Komentarzy
1815-1918

Powstanie zabajkalskie 1866 – za wolność naszą i waszą. Odwaga czy szaleństwo?

Dyskusja na temat wydarzeń zabajkalskich 1866 roku toczy się i dzisiaj, a ocena zależy przede wszystkim od tego, co uznamy za cel tego zbrojnego wybuchu. Aby odpowiedzieć na to pytanie, zastanowić trzeba się najpierw nad przyczyną buntu. W literaturze opisującej istnieją dwie koncepcje co do jego genezy. Pierwsza zakłada, że spisek dotyczył wyłącznie Polaków planujących zbiorową ucieczkę z Syberii, z kolei druga – że powstanie stanowiło końcowy etap współdziałania Polaków i rewolucjonistów rosyjskich, że było kontynuacją ogólnosyberyjskiego ruchu Polaków i Rosjan, dawnych członków Ziemi i Woli oraz grona „syberyjskich separatystów”.

Czytaj dalej 0 Komentarzy