Polska kompania Commando

28 sierpnia 1942 roku generał Władysław Sikorski wydaje rozkaz sformowania polskiej jednostki komandosów, na razie w liczebności kompanii. Tak zaczyna się geneza powstania pierwszej polskiej kompanii komandosów. Od 28 sierpnia do końca wrześnie 1942 roku trwa nabór ochotników i uzupełnianie kadr w owej kompanii. Dnia 9 października kompania odjechała do północnej Walii, aby tam móc dołączyć do międzynarodowego oddziału No 10 Commando I.A - skrót ten oznaczał "między aliancki" gdyż w skład oddziału wchodzili także Francuzi, Holendrzy, Norwegowie i Jugosłowianie. Krzywdzące jest to, iż do 1943 roku dowództwo brytyjskie nie zdecydowało się wykorzystać polskich komandosów w żadnej ze spektakularnych akcji podejmowanych na kontynencie. Być może rezerwowało chwałę efektownych ataków własnych oddziałów, trzymając komandosów innych narodowości w odwodzie.

W sierpniu 1943 roku dowódca Combined Operations lord Louis Mountbatten zadecydował o przyłączeniu do 2 Special Service Brigade walczącej na froncie włoskim, polskiej i belgijskiej kompanii komandosów. Zgodnie z tym rozkazem we wrześniu 1943 roku polska kompania (w liczebności 91 ludzi) przetransportowana została do Algierii, skąd 1 grudnia udała się do Tarentu

Dwa tygodnie później pierwszy polski patrol (z pierwszej kompanii komandosów) przekroczył rzekę Sangro. W taki sposób rozpoczęła się żmudna i niezbyt spektakularna (czyt. widowiskowa) służba we Włoszech. Do 10 stycznia 1944 roku polscy komandosi zajmowali się głównie rozpoznaniem terenu i wywiadem terenowym, raz po raz staczając potyczki z przeważającymi siłami wroga.


17 stycznia polska kompania została przerzucona na zachodnie wybrzeże, przeszła rzekę Garigliano, rozpoczynając w ten sposób tak zwaną przez historyków "pierwszą bitwę o Monte Cassino". W czasie, gdy do Włoch przybył w końcu II Korpus Polski, pierwsza kompania komandosów została przydzielona pod jego dowództwo, jako oddział specjalny do dyspozycji dowódcy korpusu.

17 maja o świcie komandosi wraz ze szwadronem szturmowym rozpoczęli marsz w kierunku San Angelo, lecz ciężki ogień niemieckiej artylerii zmusił ich do wycofania na wzgórze 706, a później na wzgórze "Widmo" skąd podejmowali oni następne ataki. Krwawe i ciężkie walki trwały tam do 19 maja, kiedy to komandosi odeszli na stoki Castellone.
Do drugiej połowy lipca polscy komandosi walczyli we Włoszech, ponosząc bardzo poważne straty. Walki o Polverigi, Agugliano, Cassero, Castelferreti, wdarcie się do Ascony, pochłonęły 18 zabitych i 80 rannych, co stanowiło bagatela 80% stanu osobowego oddziału. Z tego powodu naczelny wódz generał Sosnkowski zadecydował o wycofaniu komandosów z walki i nakazał przystąpienie do reorganizacji oddziału.

15 sierpnia 1944 roku powstało polskie Commando, składające się z pięciu kompanii, do których zgłaszali się ochotnicy nawet z greckich czy francuskich oddziałów partyzanckich oraz Polacy wcieleni siłą do Wehrmachtu.
Charakter walk na froncie włoskim wskazywał, że nie będą tam prowadzone operacje typowe dla komandosów i z tego względu w listopadzie 1944 roku przekształcono Commando w oddział zmotoryzowany pod nazwą: "2. Batalion komandosów" 7 i 8 kwietnia zmotoryzowani komandosi wyruszyli na front i wkrótce w ramach Grupy "Rak" generała Rakowskiego przełamywali obronę na rzece Gaiana, przekraczali rzeki Quadermo i Idice. Doszli do Bolonii, gdzie ich piękna i bohaterska walka, choć bez spektakularnych wyczynów dobiegła końca...


Umundurowanie:
- 1 kominiarka wełniana,
- 1 szalik wełniany,
- 2 koszule wełniane (tzw.angole),
- 1 płaszcz sukienny,
- 1 serdak skórzany,
- 2 komplety battle-dress (wyjściowy i ćwiczebny),
- 1 drelich ochronny;
- 2 pary rękawic dzianych pięciopalcowych,
- 1 para trzewików skórzanych czarnych,
- 1 komplet gimnastyczny,
- 1 para pantofli gimnastycznych (tenisówek),
- 2 podkoszulki,
- 1 kalesonki krótkie,
- 1 kalesony długie,
- 1 sweter wełniany,
- 2 pary skarpet wełnianych;
- 1 koc wełniany,
- 1 peleryna przeciwdeszczowa

Specjalne podziękowania dla sella za informacje o umundurowaniu.