Armia macedońska

Kiedy Filip Macedoński doszedł do władzy w 359 roku p.n.e., natychmiast przystąpił do reformy armii, która stała nie na najwyższym poziomie. Dołożył wielu starań, efektem czego była organizacja najlepszych wojsk, jakich widział dotychczas świat. Armia składała się z Macedończyków, co pozwoliło na połączenie patriotyzmu i miłości do ojczyzny z profesjonalizmem i dyscypliną. Po raz pierwszy w Europie rozwinięta została koncepcja kombinowanych działań taktycznych połączonych różnych rodzajów wojsk. Oddziały były znakomicie zorganizowane i bardzo dobrze wyszkolone, co zaowocowało w wielu wojnach toczonych przez Filipa, a następnie przez jego syna Aleksandra.

Głównym trzonem armii była piechota. Falanga macedońska oparta była na wzorcach zaczerpniętych z Grecji, z tą różnicą, że jej głębokość wynosiła 16 szeregów, a nie 12 tak jak u Greków. Ponadto żołnierze w szeregach ustawieni byli w niewielkiej odległości od siebie, a nie ściśle, jak to miało miejsce w falandze greckiej. W armii macedońskiej występowały dwa rodzaje ciężkiej piechoty. Pedzetairowie (pezhetairoi) uzbrojeni byli w włócznie o długości około 5 metrów. Oprócz tego, każdy z nich miał tarczę o średnicy 60 cm, krótki miecz przyczepiony do pasa, hełm, napierśnik i nagolenniki. Bardzo dobre wyszkolenie pedzetairów dawało im możliwość wykonywania skomplikowanych manewrów bez łamania szyku. Drugim rodzajem piechoty byli hypaspiści. Ich uzbrojenie nie różniło się od tego, które mieli pedzetairowie. Swoją nazwę zawdzięczają innej historii powstania formacji i odmiennymi sposobami rekrutacji.
Jazda macedońska była równie dobrze wyszkolona i wyekwipowana. Jej elitę stanowiła tzw. gwardia towarzyszy (hetairoi), którą zazwyczaj dowodził sam król. Podstawą uzbrojenia kawalerzysty była trzymetrowa włócznia, która można było użyć albo do miotania, albo jako lancy do wysadzenia z konia nieprzyjaciela. Ponadto u pasa nosili krótkie miecze. Przed urazami jeźdźca chronił napierśnik, tarcza, hełm i nagolenniki, czyli podobnie jak pedzetairów i hypaspistów. Łuskowy pancerz ochraniał także głowę i klatkę piersiową konia. Oprócz ciężkiej jazdy, występowała również jazda lekka - prodromoi, zwana też sarissophoroi.
Falanga macedońska była formacją bardzo mobilną. Połączenie ataku konnicy i piechoty w idealnie równym szyku okazywało się w większości przypadków piorunujące dla przeciwników. Aby wyciągnąć maksimum korzyści ze stosowania takiej taktyki, Filip, a potem Aleksander, dążyli do rozgrywania bitew w miejscach równinnych, lecz armia spisywała się znakomicie również w trudniejszych warunkach.

Formacja małej falangi składała się z kilku mniejszych oddziałów. Funkcję osłony tyłów i skrzydeł pełniła piechota lekka - peltaści , uzbrojeni w lekkie pancerze, łuki, proce oraz oszczepy. Ich oddział składał się z 2048 osób, ustawionych w 8 rzędach. Przed nimi w niewielkiej odległości stała ciężka piechota - 4096 osób i lekkozbrojni ( psiloi) w liczbie 1024. Na skrzydłach znajdowała się kawaleria (epihipparchia) - po 512 kawalerzystów na każde skrzydło. Podstawową jednostką organizacyjną pedzetairów był szesnastoosobowy szereg (lochos). Cztery szerego tworzyły tetrarchię, cztery tetrarchie - syntagmę, zwaną też speirą.

Małą falangę można porównać do dzisiejszej dywizji. Była autonomicznym związkiem taktycznym, w skład którego wchodziły różne siły zbrojne. Cztery małe falangi tworzyły wielką falangę, którą porównuje się ze współczesną armią polową.
Filip Macedoński stworzył też najlepszą w ówczesnym świecie organizację służb logistycznych. Armii cały czas towarzyszyli wojskowi medycy. Powstawały również szpitale polowe. Wojska inżynieryjne zajmowały się problemami budowy machin wojennych podczas oblężeń miast, budową mostów i organizacją przepraw przez rzeki.