Witold Sienkiewicz – „Polska od roku 1944”

Czy można napisać coś nowego o historii Polski i Polaków po 1944 roku? Na pewno tak, powstaje coraz więcej ciekawych i przydatnych prac, książek, naukowych rozpraw historycznych, które coraz szerzej przedstawiają nam dzieje kraju w czasach najnowszych. Jednak trzeba od razu zauważyć, że niestety brakuje poczytnych prac popularnonaukowych, które poza tym, że dobrze by się je czytało, obrazowo i przystępnie przedstawiałyby dzieje kraju i ludzi go zamieszkujących po drugiej wojnie światowej. Na szczęście ostatnio trafiła na moje ręce praca Witolda Sienkiewicza „Polska od roku 1944”, wydana nakładem wydawnictwa Demart z Warszawy – i trzeba powiedzieć, że jeśli chodzi o walory wydawnicze, to robi wrażenie. To samo tyczy się walorów edukacyjnych i poznawczych. No ale po kolei!

Autor – historyk i redaktor w Wydawnictwie Naukowym PWN (do 2005 roku) oraz redaktor wydawnictwa Demart – wykonał kawał dobrej pracy merytorycznej i redaktorskiej. Treść podzielona została na siedem części, z których każda składa się z kilku lub kilkunastu podrozdziałów. I tak Autor nie skupia się tylko na wydarzeniach politycznych PRL-u, pokazuje historię Polski do niemal dnia dzisiejszego (2008 rok), od A do Z. Czytelnik pozna nie tylko zarys terytorium państwa polskiego, strukturę społeczeństwa i jego zmiany. Autor w szczegółach przedstawia mniejszości, które żyły razem z Polakami lub obok nich, oraz pokrótce ich historię, Ukazuje przemiany społeczne, niepokoje i protesty oraz wzrost świadomości poszczególnych grup w danym, przełomowym czasie. Gdyby na tym kończył się opis, nie byłoby to nic specjalnego, jednak Autor przedstawia również wskaźniki zatrudnienia, wykształcenia i tak dalej. Sienkiewicz przystępnie ukazał tak ważne sprawy dla powojennej Polski, jak wszystkie organizacje podziemia niepodległościowego i ich oponentów. Nie pomija przy tym roli Wojska Polskiego formowanego w ZSRR, aparatu bezpieczeństwa i wojsk radzieckich.

Jedną z najlepiej opracowanych części jest właśnie rozdział o armii polskiej za Zachodzie i Wschodzie w czasie II wojny światowej oraz armii PRL i Północnej Grupie Wojsk Radzieckich stacjonującej na terenie naszego kraju. Mamy tu schematy, mapy, uzbrojenie i sylwetki najważniejszych postaci. Autor również zadbał o opisanie historii życia gospodarczego i gospodarki okresu PRL i III RP. Przy tej okazji akcentuje ważne pytanie, które może się nasunąć niejednemu Czytelnikowi: dlaczego nie jesteśmy dziś bogaci? Bardzo dobrze i obrazowo ukazano życie religijne na terenie Polski. O ile w charakterystyce Kościoła katolickiego i jego duchownych należało się spodziewać jak najszerszego i dogłębnego przedstawienia, na szczęście to samo tyczy się innych wyznań: mojżeszowego, prawosławnego, kalwińskiego, luterańskiego, greko-katolickiego czy muzułmańskiego. Przyjemnym zaskoczeniem było dobre opracowanie merytoryczne rozdziału o demokratycznych wyborach i okresach przełomowych po 1991 roku. Czytelnik znajdzie tu nie tylko opis demokratycznych przemian czy polityki zbliżania się do krajów demokratycznych i Unii Europejskiej, ale i poprzez świetnie dobrane i wkomponowane w tekst zdjęcia, wykresy, diagramy różnego rodzaju – jak przedstawiały się wybory do parlamentu polskiego, europejskiego i wybory na prezydenta RP.

Tym też zachwyciła mnie ta pozycja – oprawą graficzna i wydawniczą. Jeśli chodzi o tekst, osoby interesujące się tym okresem – historycy, politolodzy czy socjologowie – nie dowiedzą się zbyt wiele nowego oprócz, co trzeba przyznać, wielu przydatnych szczegółów. Jednak najmocniejszym punktem książki są właśnie diagramy, mapy, zdjęcia, wykresy, których jest po prostu bez liku. Czytelnik ma przed oczami to, o czym czyta. Całość została podana tak przystępnie, że nawet część o gospodarce, którą zazwyczaj czytam po łebkach, studiowało się przyjemnie. Jak dla mnie to bardzo dobre popularnonaukowe opracowanie dla każdego od naukowców po młodzież szkolną – żeby tylko chcieli to przeczytać!