Air Show - Kecskemét 2010

Na początku sierpnia co kilka lat w położonym około 60 kilometrów na południe od Budapesztu Kecskemécie odbywają się jedne z większych w tej części Europy pokazy lotnicze. Normalnym cyklem był okres dwuletni, jednak poważny kryzys gospodarczy, jaki dotknął naszych bratanków, spowodował, że pokazy odbyły się dopiero w roku 2010 zamiast rok wcześniej. Podobnie jak to miało miejsce ostatnim razem, wybraliśmy się tam, aby przeprowadzić dla Was relację.

Nie licząc berlińskiego ILA, gdzie jednak pokazy były tylko dodatkiem do części targowej, pokazy w Kecskemécie były największą tego typu imprezą w tym sezonie w okolicach naszego kraju. We wrześniu odbywa się jeszcze CIAF przeniesiony z Brna do Hradec Králové, jednak w tym roku jego program nie prezentuje się tak okazale. Węgierskie dwudniowe pokazy obfitowały w maszyny cywilne i wojskowe – główną część stanowiły występy kilku zespołów akrobacyjnych i maszyn bojowych. Muszę przyznać, że były to najlepsze pokazy, jakie widziałem w ostatnich latach. Może dlatego, że w końcu pogoda była idealna i obyło się bez incydentów, czego nie można powiedzieć o dwóch ostatnich edycjach pokazów w Radomiu.

Zanim jednak przejdziemy do części dynamicznej pokazów, poświęćmy parę słów wystawie statycznej. Można na niej było zobaczyć wszystkie maszyny wykorzystywane aktualnie przez lotnictwo węgierskie i trochę maszyn zabytkowych. Ciekawostkę stanowił śmigłowiec Ka-26 w wersji transportowej. Przeważnie tego typu maszyny spotkać można na rosyjskich okrętach lub ogólnie w lotnictwie marynarki, ale jak się okazuje, i Węgrzy z nich korzystali. Byli także goście zagraniczni. Tu największą atrakcją była zdecydowanie ekspozycja lotnictwa Izraela składająca się z dwóch F-16 z ciekawymi zasobnikami i uzbrojeniem oraz Herculesa. Maszyny z tego kraju rzadko można spotkać na jakichkolwiek pokazach w Europie. Innymi ciekawymi maszynami były dwa amerykańskie F-15 i ukraiński Su-27. Wielka szkoda, że nie mogliśmy tych maszyn podziwiać w powietrzu. Pozostałe maszyny to raczej standard na pokazach w naszym regionie: JAS 39 z Czech, Węgier i Szwecji, EF-2000 z Luftwaffe, F-16 z Belgii i Holandii, amerykański C-130 Hercules czy hiszpańska CASA C-295. Na wyróżnienie zasługuje słowacki MiG-29 w niecodziennym kamuflażu i rumuński, zmodernizowany przy współpracy z Izraelem, MiG-21 Lancer.

Na ziemi można było zobaczyć także ekspozycję węgierskich wojsk lądowych, które zaprezentowały szeroki wachlarz wyposażenia, począwszy od wszelkiej maści ciężarówek przez różnorakie wersje transporterów opancerzonych i wozów technicznych aż po czołgi i MRAP-a. Poza tym ostatnim wszystkie pojazdy były udostępnione dla publiczności, z czego oczywiście najbardziej cieszyły się dzieci, które mogły zasiąść we wnętrzach maszyn. Lądową część pokazów uzupełniały liczne stoiska z jedzeniem, zabawkami, pamiątkami i wszystkim, co powinno być sprzedawane w czasie takiej imprezy. Szczególnym zainteresowaniem cieszyły się szczególnie oficjalne stoiska zespołów akrobacyjnych.

Zespołów akrobacyjnych w powietrzu zaprezentowało się aż sześć: Biało-Czerwone Iskry, Turkish Stars, chorwaccy Wings Of Storm, prywatny Breitling Jet Team, helwecki Patrouille Suisse i włoskie Frecce Tricolori. Wszystkie zaprezentowały się co najmniej dobrze, ale zdecydowanie najlepszy pokaz dał obchodzący w tym roku pięćdziesięciolecie istnienia zespół z Italii. Można go z pewnością ustawić w jednym szeregu z Red Arrows czy Patrouille de France. Włosi lubują się w obfitym używaniu dymu, dzięki któremu pokaz był jeszcze bardziej efektowny dla szerokiej publiczności, czego nie można powiedzieć o fotografach, którym dym utrudniał pracę. Serca miejscowych lotnicy podbili szczególnie namalowaniem na niebie węgierskiej flagi. Turcy nie dość, że dobrze latali, to jeszcze mieli świetnego komentatora, który ubarwiał pokaz komentarzem przywodziącym na myśl arabskich kupców zachwalających towar. Szwajcarzy byli jak zawsze solidni, ale ile razy ich widzę, wydaje mi się, że brakuje im nieco fantazji – dla mnie to są wspaniali rzemieślnicy, ale nie artyści. Jak można dobrze wykorzystać F-5, pokazują właśnie wcześniej wspomniani Turcy. W tym zestawieniu Polacy, choć latali na najgorszych samolotach, nie mają się czego wstydzić.

Drugim elementem, który zawsze na pokazach wzbudza największe emocje, są oczywiście dynamiczne pokazy współczesnych myśliwców. Tych w Kecskemécie również był szeroki wybór. JAS 39 Gripen zaprezentował się aż trzykrotnie – węgierski, czeski i szwedzki. Ten ostatni latał najkrócej i moim zdaniem najsłabiej. Na kilkuminutowy pokaz przyleciał prosto z Austrii Typhoon, który był ciekawostką właśnie o tyle, że pochodził z tego kraju – przeważnie na pokazach w tych maszynach prezentują się Niemcy bądź Brytyjczycy. Efektownie zaprezentował się francuski Rafale. Tradycyjnie już duże wrażenie w powietrzu robią MiG-i-29, głównie ze względu na hałas, ale tym razem także ze względu na ciekawe malowanie – słowacki w kamuflażu pikselowym, a węgierski w specjalnym malowaniu okolicznościowym. Co najmniej równie głośne były dwa Hornety – szwajcarski i hiszpański. Lotnicy z tego drugiego kraju pokazali także rzadko już spotykanego Mirage’a F-1. Można powiedzieć, że niemal tradycyjnie najlepiej zaprezentowali się Belgowie i Holendrzy na swoich F-16. Wynika to zapewne z faktu, że funkcjonuje u nich takie coś jak Demo Team, zespół akrobacyjny składający się z jednego tylko samolotu. W dodatku bardzo ładnie pomalowanego samolotu; o ile holenderski lata już drugi czy trzeci sezon w tych samych barwach, o tyle belgijski zaprezentował się w pięknym malowaniu w różnych odcieniach niebieskiego, granatu i szarego.

Ciekawy elementem pokazów była symulowana walka powietrzna pary Gripenów z parą MiG-ów-29 (wygrały te pierwsze). Pokazano także kilka innych inscenizacji, na przykład przechwycenie transportowego Ana-26, nalot JAS 39 na cele naziemne czy pokaz akcji śmigłowców bojowych Mi-24 osłaniających Mi-8. Wszystko zakończyło się przelotem formacji złożonej z kilku typów maszyn, na wzór naszego „Grota”. Pokazy w powietrzu uzupełniały samoloty zabytkowe i akrobacyjne oraz śmigłowce. Można było zobaczyć starego L-29 Delfin, jeszcze starszego C-47, serbskiego Galeba czy Alpha Jeta należącego do Red Bulla. Podobnie jak na ziemi tak i w powietrzu ciekawostką był zmodernizowany rumuński MiG-21 Lancer.

Pokazy należy uznać za ze wszech miar udane. Przez dwa dni pogoda była niemal idealna i zrealizowano pełen program. Licznie zgromadzeni widzowie nie nudzili się ani przez moment. Jedna maszyna lądowała, inna już szykowała się do startu. Był to weekend od rana do wieczora wypełniony pokazami. Także od strony organizacyjnej nie można nic Węgrom zarzucić. Jeżeli impreza będzie rozwijała się w takim tempie, być może stanie się jednym z najważniejszych punktów lotniczego sezonu na kontynencie. Wiem, że to kawałek drogi z naszego kraju – choć z południa nie aż tak daleko – ale bardzo zachęcam wszystkich do odwiedzenia następnej edycji tych pokazów.