Wydawnictwo TRIO przy stałej współpracy z Collegium Civitas nie ustaje w szerzeniu wiedzy na temat terroryzmu i wszystkiego, co ma z nim związek. Na naszych stronach recenzowaliśmy już kilka książek o tej tematyce, ale przy tak rozległym temacie ciągle jest wiele miejsca na nowe tytuły. Najnowszą pozycją z tego zakresu jest praca zbiorowa pod redakcją Kuby Jałoszyńskiego: „Zagadnienia fizycznej walki z zagrożeniami terrorystycznymi”.
Pod tym określeniem rozumiemy to, co zwykle najbardziej interesuje Czytelników, kiedy myślą o zwalczaniu terroryzmu – chodzi o działalność oddziałów specjalnych. Książka nie stanowi jednak zebranych w jeden tom opisów poszczególnych akcji przeprowadzonych przez oddziały prawidłowo zwane kontrterrorystycznymi (a nie antyterrorystycznymi), choć są o nich częste wzmianki. Autorzy skoncentrowali się na tym, co zawarli w podtytule – aspekty prawne i organizacyjne. Jest to jednak nie mniej ciekawe, ponieważ porusza sferę, do której niewiele osób ma swobodny dostęp, a zdobycie materiałów na własną rękę – w prasie czy internecie – jest bardzo utrudnione, uzyskane w ten sposób informacje nie zawsze są zaś wiarygodne.
W tym przypadku jest inaczej, ponieważ książka stanowi pracę zbiorową jedenastu autorów, specjalistów w danej dziedzinie. Nie tylko naukowców, ale tez i praktyków. Kuby Jałoszyńskiego czy Krzysztofa Liedela nie trzeba chyba szerzej przedstawiać, ale poza nimi są tam też na przykład: policjant pionu bojowego z Biura Operacji Antyterrorystycznych, były żołnierz GROM-u czy oficer BOR-u. Mają oni nie tylko odpowiednią wiedzę teoretyczną – często posiadają tytuły naukowe – ale także wiedzę praktyczną oraz szerokie kontakty i znacznie ułatwiony dostęp do informacji trudnych do uzyskania w inny sposób. Jak wszędzie osobiste kontakty pozwalają uzyskać więcej informacji niż kanałami oficjalnymi.
Jak wszystkie książki na ten temat, i ta na wstępie zarysowuje ogólną sytuację współczesnego terroryzmu i jego zwalczania, aby w kolejnych rozdziałach przejść do zagadnień bardziej szczegółowych. Są to kolejno: geneza jednostek kontrtrerrorystycznych na świecie, zwalczanie terroryzmu na obszarach szczególnych, jakimi są samoloty, oraz ochrona VIP-ów, opis procesu i szkolenia żołnierzy i policjantów z jednostek specjalnych, przegląd policyjnych i wojskowych oddziałów kontrterrorystycznych ze świata i z Polski oraz zagadnienia prawne. Jak widać, zwalczanie terroryzmu wiąże się z szerokimi i zróżnicowanymi działaniami z różnych dziedzin.
Każdy, kto się choć trochę tą tematyką interesuje, z pewnością znajdzie tu dla siebie coś ciekawego. Mimo że przeczytałem w życiu parę książek na ten temat, takich informacji jak tutaj w żadnej nie znalazłem. I nie chodzi mi o opis akcji czy wyposażenia, bo nie o tym jest książka. Szczególnie ciekawe wydały mi się fragmenty omawiające prawne uregulowania zastosowania jednostek do zwalczania terroryzmu. Na przykład ograniczenia w możliwości użycia jednostek wojskowych na terenie macierzystego państwa albo ograniczenia wynikające z prawnych wymogów nałożonych na policję, zobowiązujących funkcjonariuszy do strzelania tak, aby wyrządzić jak najmniejsze szkody celowi. Ciekawy jest również przegląd jednostek ze świata, szczególnie tych mniej znanych: z Austrii, Hiszpanii, Czech czy Słowacji. Przy okazji Czech wkradła się pewna nieścisłość bo w jednym rozdziale autor pisze, że to państwo nie posiada wojskowych jednostek antyterrorystycznych, a jedynie policyjne, podczas gdy w innym miejscu inny autor (przypominam: praca zbiorowa) opisuje właśnie taką, jak najbardziej istniejącą, czeską kontrterrorystyczną jednostkę wojskową – USpO VP – Jednostka Operacji Specjalnych Żandarmerii Wojskowej. Być może błąd wynika z tego, że jest to oddział dosyć nowy, a fragment, w którym mowa, że takiej jednostki nie ma napisano znacznie wcześniej, a do tej książki został jedynie wstawiony bez aktualizacji.
Jak to zwykle w przypadku wydawnictwa TRIO bywa, tak i tym razem książka stoi na wysokim poziomie, jeśli chodzi o jakość wydania. Zdjęć w niej nie uświadczymy, ale jest za to wiele grafik, wykresów, schematów i tabel obrazujących to, o czym piszą autorzy.
Tym, którzy mieli styczność z poprzednimi książkami tej serii, najnowszego tytułu polecać nie trzeba. Dla pozostałych, nie tylko zainteresowanych zwalczaniem terroryzmu, ale ogólnie jednostkami specjalnymi, a takich jest pewnie wielu, również będzie to ciekawa lektura. Zachęcam.
„Poszukiwany żywy lub martwy” to ciekawa książka z co najmniej trzech powodów. Po pierwsze: jest to książka, którą Clancy przerwał kilkuletni odpoczynek od kariery powieściopisarskiej, czego zresztą polski wydawca nie omieszkał wspomnieć na okładce; trochę kulą w płot, bo przecie dzięki temuż wydawcy nadwiślański Czytelnik owego odpoczynku tak nie odczuł. Po drugie: stanowi ciekawy przypadek do analizowania, co się dzieje z książkami mocno osadzonymi w wydarzeniach współczesnych czasowi ich powstania. Po trzecie wreszcie: odpowiada na pytanie, czy Clancy do szczętu utracił talent na przełomie XX i XXI wieku, jak obawiali się jego fani.
Oprócz narracji autora, który w opierał się na odtajnionych po latach archiwach wywiadu brytyjskiego, w książce najdziemy także cytaty z książki napisanej niegdyś przez samego Chapmana. Nie mogła się ona wówczas ukazać ze względu na stale obowiązującą go tajemnicę państwową, a kiedy w końcu zezwolono na publikację, musiała być ocenzurowana, przez co dopiero teraz mamy możliwość zapoznania się z całą jego historią.
