SdKfz 251

drugiej wojny światowej. Popularna nazwa "Hanomag" pochodzi od nazwy zakładów Hanomag gdzie był produkowany. SdKfz 251 występowały w 5 modelach (Ausf.): A, B, C, D piąty model to powojenna czeska konstrukcja ( OT 810 ).

SdKfz 251 Ausf. A
Pierwszy seryjnie produkowany (do połowy 1939 roku) model transportera. Posiadał charakterystyczne dla tego modelu 2 pary szczelin obserwacyjnych w odkrytym przedziale desantowym, a także nieosłonięte żadnym pancerzem wloty powietrza do chłodnicy (umieszczone z przodu pojazdu). Pancerz pojazdu był nitowany.

SdKfz 251 Ausf. B
Następny model rozwojowy SdKfz 251 produkowany od drugiej połowy 1939 . Od modelu A różnił się zlikwidowaniem szczelin obserwacyjnych w przedziale desantu, zamontowanie osłony dla strzelca przedniego karabinu maszynowego i opancerzenie wlotów powietrza chłodnicy.

SdKfz 251 Ausf. C
Następny model "Hanomaga", wprowadzono w nim w porównaniu do poprzednich modeli dużo zmian, m.in. boczne zewnętrzne zasobniki ze sprzętem umieszczono bardziej z tyłu pojazdu, otwory wentylacyjne silnika zamieszczono z boku przedziału silnikowego i osłonięto je pancerzem. SdKfz 251 Ausf. C, kosztował ok. 22 560 Reichsmarek.

SdKfz 251 Ausf. D
Ostatni produkowany masowo w największej liczbie przez Niemców model rozwojowy SdKfz 251. Od poprzednich modeli różnił się tym, że zasobniki ze sprzętem umieszczone w poprzednich modelach na bocznych błotnikach, wbudowano w kadłub pojazdu. Zmodyfikowano w nim wyloty rur wydechowych, a także dokonano uproszczeń mających ułatwić masową produkcje transportera. Ausf. D miał pancerz całkowicie spawany.

OT-810 Ostatni model SfKfz 251 produkowany już po wojnie przez Czechosłowację. Przebudowano w nim przedział silnikowy, aby mógł pomieścić silnik Tatra o mocy 130 KM. Wprowadzono inne wizjery dla kierowcy i dowódcy (siędzącego po prawej od kierowcy), poza tym dowódca dysponował włazem w dachu przedziału kierowania transporterem. Pojazd nie miał stałego uzbrojenia, stanowisko strzelca przedniego karabinu nie było niczym osłonięte.


Produkcji SdKfz 251 podjeły się nie tylko zakłady Hanomag, ale także m.in. Machinenwerke Niedersachsische Hanover, Wumag i Weserhutte. Wszystkie SdKfz 251 posiadały parę kół przednich odpowiadające za skręt pojazdu i układ gąsienicowy, do którego kół przenoszony był napęd z silnika.


"Hanomagi" Ausf. A, B, C i D w czasie wojny produkowano głównie w 23 wariantach.

SdKfz 251/1
Podstawowa wersja transportera służąca do transportu drużyny piechoty. Uzbrojonie stanowił 1 czasem 2 (drugi zamontowany był z tyłu pojazdu) karabiny maszynowe MG 34 lub MG 42, oba kalibru 7,92 mm. Istniała także wersja wyposażona w umieszczone po bokach na zewnątrz pojazdu wyrzutnie pocisków rakietowych (Wurtfrahmen 40). Istniały dwa typy pocisków: pociski burzące WGr 42 kaliber 280 mm i zapalający 320 mm. W wersji z wyrzutniami pocisków rakietowych załogę stanowiło 7 osób.

SdKfz 251/2
Transporter w wariancie SdKfz 251/2 wyposażony był w moździeż 8 cm Granatenwerfer 34 kal. 80 mm. umieszczony w przedziale desantu, załogę tego wariantu stanowiło 8 osób.

SdKfz 251/3
Pojazd łącznościowy, istniało kilka wersji służących do porozumiewania się z różnymi typami wojsk. Wersje wyposażone w radiostacje FuG 8 i FuG 5 miały za zadanie porozumiewać się z kolumnami pancernymi, a wyposażone pojazdy w radiostacje FuG 7 z lotnictwem. Istaniały także wersje dla dowódców mające na swoim pokładzie nadajniki FuG 11 i FuG 12. Uzbrojenie wariantu SdKfz 251/3 był 1 lub karabiny maszynowe MG 34 lub MG 42.

SdKfz 251/4
Warinat transportera mający pełnić role ciągnika lekkiej artylerii.

SdKfz 251/5
Wariant przystosowany do transportu saperów i ich sprzętu wyposażony w radiostacje FuG 8 i FuG 4, a także karabin maszynowy MG 34. Produkcje tego wariantu wstrzymano w 1943 roku, wiele wariantów SdKfz 251/5 przebudowano później do wariantu SdKfz 251/7.

SdKfz 251/6
Transporter przeznaczony na wóz dowodzenia dla dowódców wyższego szczebla, wyposażenie stanowiły: radiostacje FuG 11 i FuG Tr później zastąpiono je FuG 19 i Fug 12, maszyna Enigma do szyforwania wiadomości i karabin maszynowy MG 34. 8 osób wchodziło w skład załogi. SdKfz 251 Ausf. A był najczęściej przebudowywany do standardu SdKfz 251/6.




SdKfz 251/7
Był ulepszoną wersją wozu saperskiego (SdKfz 251/5) uzbrojenie stanowić mógł MG 34 lub 42, bądź rusznica przeciwapancerna PzB 39. Wariant ten miał poza tym dwa szturmowe mostki dla saperów.

SdKfz 251/8
Transporter ambulans mające przewieźć rannych z lini frontu do punktu lekarskiego. Wariant nie posiadał żadnego uzbrojenia.

SdKfz 251/9
Kolejny wariant SdKfz 251/9 wyposażony był w armatę z krótką lufą 7,5 cm Kwk 37 L:/24 o kalibrze 75 mm o (taką samą jak we wczesnych czołgach PzKpfw IV).

SdKfz 251/10
Wariant transportera uzbrojony w armate ppanc. 3,7 cm Pak 35/36 o kalibrze 37 mm. Wycofano je z uzbrojenia w 1944 roku, niektóre z nich zostały użyte ponownie w walce mając już jednak na uzbrojeniu armatę 7,5 cm KwK 37 L/24 kalibru 75 mm.

SdKfz 251/11
Pojazd mający za zadanie kłaść kabel telefoniczny, wyposażone były w maszynę szyfrującą Enigma.

SdKfz 251/12
Wóz dowodzenia i rozpoznania artylerii jego wyposażenie radiowe stanowił nadajnik FuG 8 z anteną ramową, załogę stanowiło 6 żołnierzy, produkcje wariantu SdKfz 251/12 zakończono w połowie roku 1943.

SdKfz 251/13
Transportem, którego celem był podsłuch, posiadał magnetofon nagrywający dźwięki z nasłuchu, wyprodukowano bardzo małą ilość.

SdKfz 251/14
Transporter dysponujący przyrządami nasłuchowymi, mający wskazywać własnej artylerii położenie pozycji wroga.

SdKfz 251/15
Wariant wyposażony w reflektory mające wskazywać cel artylerii. Zaprzestano produkcji w połowie 1943.

SdKfz 251/16
Transporter w tym wariancie charakteryzował się uzbrojoniem, które stanowił miotacz płomieni Flammenwerfer 14 i dwa MG 34 lub 42.

SdKfz 251/17
SdKfz 251/17 przystosowany był do zwalczanie celów powietrznych, w tym celu służyło mu szybkostrzelne działko 2 cm Flak 38 kalibru 20 mm, a także standardowo 2 MG.

SdKfz 251/18
Wóz rozpoznania i łączności. 6 osób załogi, najczęściej tej modyfikacji ulegały SdKfz 251 Ausf. B i C.

SdKfz 251/19
Pojazd łączności miał w wyposażeniu miał centrale telefoniczne, a także przyrząd to kładzenia kabli.

SdKfz 251/20
Zadaniem kolejnego wariantu "Hanomaga" było podświetlanie celów dla czołgów PzKpfw V Panther wyposażonych w pasywne celowniki noktowizyjne. Popularnie nazywano go sowa (Uhu).

SdKfz 251/21
Kolejny transporter przystosowany do zwalczania lotnictwa. Jego uzbrojenie stanowiły trzy sprzężone ze sobą działka przeciwlotnicze MG 151/15 o kalibrze 15 mm lub trzy sprzężone ze sobą działka MG 151/20 kalibru 20 mm.

SdKfz 251/22
Brak odpowiedniej ilości broni pancernej, zmusił konstruktorów do zastepczego wykorzystania "Hanomaga" do tych celów, jakie dotąd pełniły czołgi i działa szturmowe. Uzbrojenie stanowiła armata z długą lufą o kalibrze 75 mm. Załoge stanowiły 4 osoby.

SdKfz 251/23
Ostatni wariant SdKfz 251, był kolejną konstrukcją wykorzystywaną do walki z celami lotniczymi. Uzbrojenie stanowiło szybkostrzelne działko 2 cm KwK 38 kalibru 20 mm. Załogę stanowiły 4 osoby, dodatkowo transporter wyposażony był w radiostację FuG 12.

SdKfz 251 przerabiali nie tylko Niemcy, znane są przypadki gdy wojska amerykańskie zamontowały na "Hanomagu" wyrzutnie pocisków rakietowych T -34 (taką samą jak na Shermanie "Caliope" ).


"Hanomagi" towarzyszyły wojską niemieckim przez całą wojnę, od Kampani Wrześniowej gdzie użyto ich na małą skalę (prawdopodobnie ok. 60 sztuk). W czasie walk we Francji w 1940 poniosły pierwsze straty. Brały udział w operacji Barbarrosa 22 czerwca 1941, były obecne w: Afryce, Normandii i Ardenach, aż do końca wojny służyły wojskom niemieckim jako jeden z najlepszych transporterów piechoty podczas całej drugiej wojny światowej.