Lata 20. i 30. XX wieku przyniosły zmianę systemów politycznych większości państw europejskich. Następowało stopniowe przejście od systemów demokratycznych w kierunku rządów autorytarnych i dyktatorskich. W tej dramatycznej rzeczywistości musiała odnaleźć się Stolica Apostolska, która dzięki zawartym z faszystowskim rządem w 1929 roku układom laterańskim odzyskiwała autonomię i terytorium. Kuria rzymska znalazła się w trudnym położeniu: z jednej strony zwalczała ateistyczny komunizm i zgodnie z ideą „królewskiego panowania Chrystusa” niechętnie patrzyła na demokrację, związaną z laicyzacją społeczeństw, z drugiej strony wzburzała ją nazistowska ideologia „rasy i krwi”. Papież Pius XI widział jako „złoty środek” państwo o systemie korporacyjno-stanowym.
Niemiecki teolog i historyk, badacz historii Europy i kościoła, profesor Katedry Studiów Europejskich Uniwersytetu Technicznego w Dreźnie Gerhard Besier, wykorzystując odtajnione w 2003 roku przez Watykan dokumenty archiwalne, prezentuje znakomite studium historii dyplomacji państwa kościelnego w okresie międzywojennym. Stawiając na pierwszym planie dyplomatyczne rozgrywki Eugenia Pacellego – nuncjusza w Monachium i w Berlinie a następnie sekretarza stanu Stolicy Apostolskiej i przyszłego papieża Piusa XII, ukazuje barwne kulisy pertraktacji konkordatowych z Bawarią, Prusami, Badenią i Rzeszą Niemiecką. W szerszym kontekście pokazuje także negocjacje z Polską, Austrią i Hiszpanią a także porozumienie z Włochami. Omawia nieznane dotychczas tajne rokowania Watykanu z Rosją sowiecką. Dużo miejsca poświęca przedstawieniu polityki zagranicznej kurii, a także doktrynom kościelnym i zmieniającemu się stosunkowi Stolicy Apostolskiej do państw totalitarnych.
„Zachowanie Pacellego w połowie lat trzydziestych dowodzi raczej tego, iż najwyższy rangą dyplomata watykański potrafił w interesie swojego Kościoła i jego wiernych porozumieć się zarówno z paryskim Frontem Ludowym Léona Bluma, jak i z amerykańskim prezydentem Rooseveltem lub z europejskimi dyktatorami: Franco, Mussolinim i Hitlerem.”
Stolica Apostolska i Niemcy Hitlera Zwodniczy urok totalitaryzmu. Gerhard Besier
(Der Heilige Stuhl und Hitler-Deutschland. Die Faszination des Totalitären)
Tłum. Tomasz Fabiś
Objętość: s. 256
Format: 16,8x23,8 cm
Oprawa: miękka
Autor, z pochodzenia Duńczyk, który znalazł się w wyniku splotu przypadków życiowych w szeregach Wehrmachtu, jest wnikliwym obserwatorem działań bojowych i życia na froncie. Był osiem razy ranny i zakończył wojnę w stopniu porucznika.
