70. rocznica deportacji obywateli Polski w głąb ZSRR

Centrum Kulturalne w Przemyślu, Przemyskie Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej X D.O.K. oraz Związek Sybiraków Oddział w Przemyślu zapraszają 10 lutego o godzinie 16:00 na akcję „Zapal znicz wywiezionym na nieludzką ziemię”, upamiętniającą pierwszą deportację ludności polskiej na Syberię.

Organizatorzy zapraszają wszystkich mieszkańców Przemyśla i nie tylko, aby w ten dzień przyszli ze zniczem, świeczką i zapalili je w milczeniu na starej stacji kolejowej Przemyśl-Bakończyce przy ul. Nestora (pomiędzy ul. Dworskiego a wiaduktem drogowym w ciągu ulicy T. Zana) ku czci wszystkich tych, którzy zostali wywiezieni na nieludzką ziemię.

Akcja „Zapal znicz wywiezionym na nieludzką ziemię” odbędzie się dokładnie w 70. rocznicę pierwszej fali wywózek obywateli Polski w głąb ZSRR, która nastąpiła 10 lutego 1940 r., właśnie ze stacji kolejowej na Bakończycach. Podczas okupacji sowieckiej ze wschodnich terenów Rzeczpospolitej w masowych deportacjach wywieziono setki tysięcy obywateli polskich na syberyjską tajgę i stepy Kazachstanu, a obecnie Przemyśl jest jedynym większym miastem w tej części Polski skąd Sowieci wywozili naszych rodaków.

Akcję poprzedzi otwarcie o godz. 14:00 w holu dworca głównego PKP (pl. Legionów) wystawy pt. „Zesłańcy, Sybiracy, Deportowani”, przygotowanej przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie.

„Zapal znicz wywiezionym na nieludzką ziemię” jest częścią obchodów 70-tej rocznicy wywózek obywateli Polski na Sybir, nad którymi patronat honorowy objął Prezydent RP Lech Kaczyński, a których kulminacja nastąpi 28 lutego.

Tego dnia uroczystości rozpoczną się o godz. 14:00 w Bazylice Archikatedralnej Mszą święta pod przewodnictwem arcybiskupa Józefa Michalika, podczas której homilię wygłosi biskup polowy Wojska Polskiego generał dywizji Tadeusz Płoski. Następnie obchody przeniosą się na Plac Legionów. Tam, przed dworcem głównym PKP, o godz. 15:30 nastąpi uroczyste odsłonięcie „Dzwonu Sybiraka”.
Główna część projektu - plenerowe widowisko teatralno-historyczne pt. „Na nieludzką ziemię” - rozpocznie się o godzinie 16:30 na bocznicy kolejowej przy ul. Mickiewicza 29. Inscenizacja odbędzie się niemal w takiej samej scenerii i warunkach jak prawdziwe wywózki. Będą sceny aresztowań, zwożenia ludzi, ładowania ich do towarowych wagonów oraz odjazdu składu na Wschód. Wszystkie sceny - z czego dwie pierwsze, które otworzą widowisko, będą nakręcone przez telewizję dzień wcześniej i wyświetlone na telebimach - opatrzone będą odpowiednią muzyką i komentarzem lektora. Jako ciekawostkę można podać fakt, że w widowisku weźmie udział autentyczny pociąg z wagonami z lat 30-tych, sprowadzony specjalnie ze Skansenu Taboru Kolejowego w Chabówce, dla którego organizatorzy muszą zabezpieczyć... 40 000 litrów wody.

Przesłaniem do organizacji obchodów 70-tej rocznicy wywózek obywateli Polski w głąb ZSRR był pobyt naszych rodaków na tej nieludzkiej ziemi, będący prawdziwą współczesną golgotą, czasem trudnego do wypowiedzenia cierpienia, naznaczonego potwornym głodem, chorobami i utratą wielu naszych najbliższych, którzy zostali tam na zawsze.

Organizatorami obchodów są: Centrum Kulturalne w Przemyślu – wojewódzka instytucja kultury, Przemyskie Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej X D.O.K., Marszałek Województwa Podkarpackiego.
Program obchodów został objęty honorowym patronatem przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego, zaś komitet honorowy uroczystości tworzą: J.E. Józef Michalik - Metropolita Przemyski, ks. gen. dyw. Tadeusz Płoski - Biskup Polowy WP, Tadeusz Chwiedź – Prezes Zarządu Głównego Związku Sybiraków w Polsce, Cezary Grabarczyk – Minister Infrastruktury, Ryszard Kaczorowski – Prezydent RP na emigracji, Janusz Krupski – Minister ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych , Janusz Kurtyka – Prezes Instytutu Pamięci Narodowej, Bogdan Zdrojewski – Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.