W latach 1925-26 Zakłady Mechaniczne Ursus SA w Czechowicach k/Warszawy sprowadziły z Włoch 300 samochodów marki SPA 25 C (skrót SPA od włoskiego Societa Ligure Piemontese Automobili Torino) oraz podzespoły 150 samochodów, które zmontowano w fabryce i nazwano Ursus. Większość samochodów tego typu zakupiło wojsko. W latach 1928 - 32 rozpoczęto produkcję nieco przekonstruowanej wersji tego pojazdu pod nazwą Ursus A, których wyprodukowano około 900 sztuk. Byt to jeden z najbardziej popularnych ciężarowych pojazdów wojskowych w latach 30-tych w Polsce.
Zgodnie z założeniami podwozie samochodu ciężarowego miało być wykorzystane do budowy samochodu pancernego. W 1929 roku zbudowano pierwszy prototyp takiego pojazdu. Podwozie pancernego Ursusa różniło się od podwozia Ursusa ciężarowego skróconą ramą, wzmocnioną przednią osią i resorami, zmodernizowanym silnikiem i innymi ulepszeniami.
Serię samochodów pancernych w ilości 10 lub 13 sztuk rozpoczęto produkować w listopadzie 1929 roku, która została zakończona w 1931 roku. Samochody pancerne przydzielone zostały do 2 Pułku Pancernego w Żurawicy oraz do Centrum Wyszkolenia Broni Pancernej w Warszawie. Po kolejnej reorganizacji wojska, samochody trafiły do Poznania, potem do Bydgoszczy, aby ostatecznie znaleźć się w Modlinie.
Po wybuchu II wojny światowej samochody znajdowały się przy ówczesnej granicy polsko-niemieckiej, skąd przemieszczały się na szlakach odwrotu ku granicy polsko-rumuńskiej. Samochody pancerne często uczestniczyły w potyczkach z pojazdami bojowymi i innymi siłami przeciwnika. Zniszczyły wówczas ogniem swych działek i karabinów maszynowych co najmniej 5 samochodów pancernych, dwa czołgi i pewną ilość innego sprzętu niemieckiego.
16 września 1939 roku w okolicach stacji kolejowej w Zwierzyńcu, wskutek braku paliwa, zniszczone zostały przez własne załogi ostatnie samochody pancerne wz. 29.
Samochody pancerne wz. 29 Ursus niczym szczególnym nie wyróżniały się spośród podobnych typów pojazdów innych krajów, chociaż w wielu przypadkach nawet je przewyższały. Na pewno były o wiele lepsze od produkowanych od 1928 roku radzieckich samochodów pancernych BA-27, czy tez produkowanych od 1932 roku japońskich samochodów pancernych "2592" Osaka.
W okresie Polski Ludowej o jakimkolwiek sprzęcie pancernym czy samochodowym armii przed wrześniowej przywykło się mówić źle lub wcale nie mówić. I właśnie samochód pancerny wz. 29 miał być koronnym przykładem niskiego poziomu technicznego Polski przedwojennej, braku umiejętności konstrukcyjnych i wykształcenia polskich inżynierów oraz zacofania gospodarczego. Brak napędu na przednią oś, duża wysokość i mała szerokość, ciasnota wnętrza były tego argumentami. I nic bardziej błędnego. Właśnie w latach 30-tych budowane pojazdy charakteryzowały się tym, że były tak konstruowane czego przykładem mogłoby być wiele pojazdów, a w tym 6 osiowe samochody pancerne. np: niemiecki Sd Kfz. 231, czeski OA wz. 30. czy też radziecki BA-6
Dane techniczne:Masa: 4800 kg
Wymiary:Długość 5150 mm
Szerokość 1850 mm
Wysokość 2475 mm
Opancerzenie: z płyt stalowych, nawęglanychPrzód: 7-9 mm
Tył: 6-9 mm
Boki: 9 mm
Silnik: 9 mm
Podwozie i strop: 4 mm
Wieża: 10 mm
UzbrojenieDziałko Puteaux S.A. 1918 kalibru 37 mm. Zapas amunicji 96 naboi. Umieszczone w wieży obrotowej
Karabin maszynowy Hotchkiss wz.25 kalibru 7,92 mm. Zapas amunicji 2016 naboi. Umieszczony w wieży obrotowej, kątem 120 stopni w lewo w stosunku do działka. W zamyśle przeznaczony również do strzelań przeciwlotniczych (po przełożeniu do jarzma w stropie wieży).
Karabin maszynowy Hotchkiss wz.25 kalibru 7,92 mm. Zapas amunicji 2016 naboi. Umieszczony z tyłu kadłuba.
Napęd: Silnik benzynowy Ursus-2A 4-cylindrowy, 4-suwowy, dolnozaworowy o pojemności 2873 ccm. Moc maksymalna 35 KM przy 2600 obr/min.
Prędkość maksymalna 45 km/h
Zużycie paliwa: około 36l/100 km
Załoga: 4 osoby
Bibliografia
Model kartonowy GPM wz.29 Ursus
http://derela.republika.pl/wz29pl.htm
http://pl.wikipedia.org/wiki/Samoch%C3%B3d_pancerny_wz._29
