Czołg podstawowy M1 Abrams

Stany Zjednoczone nie należały nigdy do potentatów w dziedzinie broni pancernej. Braki jakościowe w sprzęcie nadrabiają ilością, jak w przypadku czołgów Sherman i Patton. Brak odpowiedniego partnera dla radzieckich wozów bojowych zmotywował naukowców do wytężonych prac. Owocem tej intensyfikacji prac jest czołg M1 "Abrams". Historia tego pojazdu ma początek w latach sześćdziesiątych, gdy modernizacje M48 na M60 nie dały zadawalających efektów w konfrontacji z T-55 i T-62. Prace badawcze prowadzono wspólnie z potentatami broni pancernej - Niemcami. Miał to być wspólny produkt NATO. Różnice zdań w kwestii uzbrojenia (projektowano uzbrojenie wozu w armatę 152 mm przewyższającą radzieckie armaty 100 i 115 mm) spowodowały rozpad prac na dwa niezależne od siebie przedsięwzięcia. Owocem tego był w Niemczech Leopard 2. W tym samym czasie w USA, konkurs na prototyp wygrała firma Chrysler Co. z wozem XM-803 przemianowanym na XM1, a w produkcji seryjnej na M1 -"Abrams".

Załogę czołgu stanowi 4 ludzi. W wieży znajduje się dowódca oraz celowniczy, a ładowniczy i mechanik w kadłubie. Opancerzenie stworzone jest ze spawanych płyt stali pancernej z zastosowaniem w części kadłuba i wieży pancerza warstwowego czyli tak zwanego "Chobham" z wbudowanymi elementami ceramicznymi, a także ze stopów lekkich, osłabiający promieniowanie jądrowe oraz chroniący przed pociskami kumulacyjnymi kalibru 125 mm (armaty będącej na uzbrojeniu czołgu T -72 i jego pokrewnych produkcji). Masa pancerza wynosi 55% masy czołgu. Uzbrojenie pojazdu początkowo stanowiła armata 105 mm, jednak zastąpiono ją armatą 120 mm z potrzeby powiększenia siły ognia. Jest to gładkolufowa armata produkcji niemieckiej (Rheinmetall RM-M-T 20). w którą jest wyposażony Leonard 2. Armata ta przewyższa swymi parametrami armatę 105mm, a przy tym jest stosunkowo lekka, co pozwoliło na zwiększenie grubości i masy pancerza. USA zakupiła licencję na to działo i produkuje je u siebie pod oznaczeniem M 256. Decydującym czynnikiem było to, że armata była już gotowa i przetestowana, a prowadzenie własnych badań i testów przedłużyłoby czas produkcji o parę lat, na co w obliczu globalnej wojny nie mogli pozwolić sobie wojskowi Stanów Zjednoczonych.

Jednostkę ognia stanowi 40 scalonych nabojów z częściowo spalającą się łuską. Stosuje się dwa rodzaje pocisków: podkalibrowy i kumulacyjny. Szybkostrzelność praktyczna wynosi 9 strzałów na minutę, co jest o 2-3 strzały więcej niż konkurencyjnego radzieckiego czołgu T-72 (w T-72 ładowanie odbywa się automatycznie, a nabój jest dzielony). Lufa jest okryta izolacją termiczną, co zapobiega odkształceniu przewodu lufy. Uzbrojenia uzupełniają dwa karabiny maszynowe kalibru 7,62. Jeden sprzężony z działem oraz jeden kalibru 12.7 mm, stanowiący obronę przeciwlotniczą czołgu, choć możliwe jest strzelanie z niego do celów naziemnych. Czołg wyposażono także w dwie wyrzutnie granatów dymnych lub przeciwpiechotnych.

Abrams posiada bardzo precyzyjny system stabilizacji uzbrojenia, odchyłki na odległości 3000 m wynoszą w pionie ok. 0,5 m i w poziomie 1 m. Dalmierz laserowy zapewnia pomiar odległości od celu z dokładnością 5 m na odległości 2000-8000m. Prawdopodobieństwo trafienia celu o wymiarach 2,3/ 2,3 m na dystansie 2000 m wynosi 90%. Po wychwyceniu celu i podjęciu decyzji przez celowniczego przelicznik balistyczny w czasie 1 s wprowadza korekty (siła i kierunek wiatru, temperatura powietrza i komory nabojowej, cechy szczególne danej partii amunicji) i powoduje oddanie strzału. Są to czynniki decydujące o przetrwaniu czołgu na polu walki. Abrams posiada urządzenie termowizyjne i filtry wentylacyjne ochrony przed czynnikami rażenia broni ABC oraz system ostrzegania przed namierzeniem wiązką laserową celownika innego czołgu.

Czołg napędzany jest przez turbinę gazową o mocy 1118 k W. M1 "Abrams" osiąga prędkość 30 km/h w czasie 6 s. Zużycie paliwa ok. 2000 l na 450 km, a w terenie 300 kg/h. Automatyczna skrzynia biegów i bezstopniowe hydrauliczne mechanizmy skrętu zapewniają dowolny promień skrętu. Termowizor umożliwia załodze wykrywanie i identyfikację celu w całkowitej ciemności i zadymieniu. Montaż Abramsa odbywał się w zakładach koncernu General Dynamics w stanie Ohio i Michigan.

Podsumowując, nie można ominąć informacji dla nas obojętnej, jednak znaczącej dla przemysłu amerykańskiego.Wiadome było szybko, że M1 Abrams przegrał wyścig o kilka lat z Leopardem 2, toteż nie stał się standartowym czołgiem NATO oraz nie znalazł nabywcy na świecie poza Egiptem i Arabią Saudyjską.

M1 Abrams w akcji

Film producenta promujący możliwości czołgu Abrams

Czołg Abrams podczas jednej z akcji w Iraku

Dane taktyczno-techniczne czołgu M1A2:masa - 69 540 kg
Wymiary:długość z lufą do przodu - 9,83 m
długość kadłuba - 7,91 m
szerokość całkowita - 3,65 m
wysokość do stropu wieży - 2,43 m
prześwit - 0,43 m
Prędkość maksymalna:po drogach - 67 km/h
w terenie - 48 km/h
zapas paliwa - 1900 l
zasięg maksymalny po drogach - 465 km
Zużycie paliwa:po drogach utwardzonych - około 160 dm3/h, w terenie - około 250 dm3/h
liczba biegów (przód/wstecz) - 4/2
Uzbrojenie: Kąt ostrzału armaty w płaszczyźnie:
pionowej - od -10° do +20°
poziomej - 360°
szybkostrzelność - do 9 strz./min
Liczba przewożonych nabojów:
do armaty - 40, do karabinu 7,62 mm - 11400, do karabinu 12,7 mm - 1000
Zdolność pokonywania przeszkód:
ścianki pionowe o wysokości - 1,06 m
rowy o szerokości - 2,74 m
brody o głębokości bez przygotowania - 1,20 m
z przygotowaniem - 2,38 m
załoga - 4 żołnierzy