U naszych zachodnich sąsiadów wielkie triumfy święci nowa niemiecko-amerykańska superprodukcja „Walkiria” w reżyserii Bryana Singera z Tomem Cruise'em w roli głównego bohatera – pułkownika Clausa von Stauffenberga. U nas premiera filmu zaplanowana została na 13 lutego tego roku.
Tak więc trafił się idealny czas, aby zanim wyruszymy do kin, móc zapoznać się z nowością wydawniczą przygotowaną przez poznański Dom Wydawniczy Rebis, którego nakładem ukazała się książka przedstawiająca losy nieudanego zamachu na życie Adolfa Hitlera z 20 lipca 1944 roku.
Autor – profesor Ian Kershaw – jest wybitnym badaczem II wojny światowej, specjalizującym się w życiu Adolfa Hitlera. Monumentalne dzieło właśnie jego pióra jest uważane za najpełniejszą biografię dyktatora. W tym wypadku rzeczywiście nazwisko autora może mieć wpływ w chwili podjęcia decyzji o zakupie. „Walkiria” powstała na kanwie jednego z rozdziałów z tejże biografii – „Hitler. 1941-45. Nemezis” (w Polsce wydana również nakładem Rebisu) – uzupełnionego dokumentami uczestników tamtych zdarzeń. Esencją książki jest rozdział „Piekielne szczęście”, w którym autor przedstawił po kolei genezę i rozwój wypadków aż po tragiczny koniec wydarzeń z lipca 1944 roku.
Dokumenty (przeważnie relacje, programy polityczne, opisy egzekucji, fragmenty stenogramów z rozpraw, przemówienie Hitlera, listy pożegnalne) zostały zaczerpnięte ze źródeł niemieckich – archiwów i opracowań. Co ciekawe, w przybliżeniu zarówno opracowanie jak i dokumenty zawierają taką samą objętość.
Przyznam, że mam mieszane uczucia co do tej publikacji. Wręcz czuję pewien niedosyt. Nie ma co się oszukiwać: kanwę książki stanowi rozdział innego dzieła, tak więc nie możemy uznać tej pozycji za pieczołowitą monografię. Fakt, autor jak w przypadku monografii nie wybiega poza poświęcony opracowaniu temat (jedynie lekko nawiązuje do wcześniejszych prób uśmiercenia Wodza, lub sytuacji geopolitycznej), ale niestety można dostrzec, iż problem nie został wyczerpująco przeanalizowany i wyjaśniony. Ale taka jest cena przedruku z pracy o szerszej tematyce.
Oczywiście jak w każdym wydaniu z serii HISTORIA odbiorca otrzymuje znakomicie wykonany produkt o wysokiej jakości, którzy rzeczywiście cieszy oko, choćby z półki księgarni. Muszę również przyznać, że wydawca umiejętnie wykorzystał małą burzę medialną wokół filmu pod tym samym tytułem.
„Walkiria” nie spełniła niestety moich wysokich (może za wysokich?) oczekiwań. Rzeczywiście jest to bardzo przystępne w formie i treści opracowanie, które powinno zadowolić „średniozaawansowanego” odbiorcę. Niestety ma jednak zbyt widoczne piętno przedruku, co może zniechęcić bardziej wymagającego czytelnika. Zbyt mała objętość wręcz wskazuje, że to jeszcze „nie to” w temacie zamachu z 20 lipca 1944 roku. Do sięgnięcia po lekturę mimo wszystko mogą jednak zachęcić zawarte w książce dokumenty, które wydają się ratunkiem dla książki.
Jeśli więc nie macie ochoty przedzierać się przez monumentalną biografię Hitlera autorstwa Iana Kershawa, „Walkiria” z pewnością jest dla Was wystarczająca.
Orginalny tytuł: „Luck of the Devil. The Story of Operation Valkyrie”
Tłumaczenie: Bartołd Robert
Oprawa: twarda z obwolutą
Liczba stron: 160
Wymiary: 150 x 225 mm
Seria: Historia
Wydanie: I
ISBN: 978-83-7510-345-8
Data wydania: styczeń 2009
Cóż zaś można powiedzieć o imć instygatorze, to jest głównym bohaterze? Przede wszystkim to, że bardziej w pamięć zapada nazwa pełnionej przezeń funkcji aniżeli jego imię i nazwisko. W ogóle Joachim Hirsz wydał się jakiś nieprzekonywający. Miał chyba przypominać trochę Jacka Dydyńskiego z powieści Komudy, trochę Janusza z powieści Przechrzty, a trochę Jackopiekarowego inkwizytora.
Dla Polaków sprawa zbrodni katyńskiej jest chyba najważniejszym, a z pewnością najbardziej bolesnym epizodem II wojny światowej. Wynika to nie tyle z samego faktu dokonania masowego mordu na polskich oficerach i intelektualistach, co z otaczających ten fakt kłamstw, często nad wyraz bezczelnych i nieudolnych.
